Tóm tắt Công văn 127/GSQL-GQ2 năm 2019 về kiểm hóa hộ cho hàng sản xuất xuất khẩu

Công văn 127/GSQL-GQ2 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành ngày 18/01/2019 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, cụ thể là việc kiểm tra thực tế hàng hóa (kiểm hóa hộ) đối với loại hình hàng hóa sản xuất xuất khẩu và gia công.

Bối cảnh và mục đích ban hành Công văn 127/GSQL-GQ2

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp thực hiện đăng ký tờ khai hải quan tại Chi cục Hải quan quản lý nơi có nhà xưởng sản xuất (để thuận tiện cho việc quản lý nguyên liệu, định mức), nhưng hàng hóa thực tế lại được tập kết hoặc cập cảng tại các cửa khẩu, cảng biển thuộc quản lý của Chi cục Hải quan khác. Để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, giảm thiểu chi phí vận chuyển và thời gian thông quan, cơ chế "kiểm hóa hộ" đã được quy định. Công văn 127/GSQL-GQ2 ra đời nhằm thống nhất cách hiểu và quy trình thực hiện cơ chế này đối với hàng hóa sản xuất xuất khẩu và gia công.

Nội dung hướng dẫn cốt lõi về kiểm hóa hộ

Công văn tập trung làm rõ các nguyên tắc và quy trình phối hợp giữa các đơn vị hải quan trong việc thực hiện kiểm hóa hộ:

• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu, hàng hóa gia công cho thương nhân nước ngoài thuộc diện phải kiểm tra thực tế hàng hóa (luồng đỏ) nhưng đang được lưu giữ tại cửa khẩu nhập hoặc địa điểm chịu sự giám sát hải quan khác ngoài Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai.
• Thẩm quyền và trách nhiệm phối hợp: Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai (nơi tiếp nhận hồ sơ) có trách nhiệm gửi yêu cầu kiểm hóa hộ thông qua hệ thống thông tin nghiệp vụ hải quan hoặc bằng văn bản hành chính trong trường hợp hệ thống gặp sự cố. Chi cục Hải quan nơi lưu giữ hàng hóa (nơi thực hiện kiểm hóa hộ) có trách nhiệm tiếp nhận yêu cầu, tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa theo đúng chỉ dẫn và phản hồi kết quả kịp thời trên hệ thống.
• Căn cứ pháp lý thực hiện: Việc kiểm hóa hộ được thực hiện dựa trên các quy định tại Thông tư 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC) của Bộ Tài chính về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Quy trình thực hiện kiểm hóa hộ trên thực tế

Để đảm bảo tính liên tục và không gây ách tắc cho hàng hóa của doanh nghiệp, quy trình phối hợp được thực hiện chặt chẽ qua các bước:

• Bước 1: Đề xuất kiểm hóa hộ: Khi hệ thống phân luồng đỏ đối với tờ khai hàng sản xuất xuất khẩu/gia công, nếu doanh nghiệp có nhu cầu kiểm hóa tại cửa khẩu nơi lưu giữ hàng, Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai sẽ thực hiện chuyển luồng và gửi đề nghị kiểm hóa hộ kèm theo các chỉ dẫn kiểm tra cụ thể (ví dụ: tỷ lệ kiểm tra, các điểm cần lưu ý về chủng loại, mã số thuế, xuất xứ).
• Bước 2: Thực hiện kiểm tra thực tế: Công chức hải quan tại Chi cục Hải quan nơi lưu giữ hàng hóa tiến hành khui container, kiểm tra đối chiếu hàng hóa thực tế với thông tin trên tờ khai hải quan và các chứng từ kèm theo.
• Bước 3: Ghi nhận và phản hồi kết quả: Sau khi hoàn thành việc kiểm tra, công chức thực hiện kiểm hóa hộ ghi nhận kết quả chi tiết vào Phiếu ghi kết quả kiểm tra và cập nhật ngay kết quả lên hệ thống thông tin hải quan để Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai ra quyết định thông quan hoặc giải quyết các bước tiếp theo.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Việc làm rõ quy trình kiểm hóa hộ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực gia công và sản xuất xuất khẩu:

• Tiết kiệm chi phí: Doanh nghiệp không phải vận chuyển hàng hóa chưa thông quan từ cửa khẩu về Chi cục Hải quan quản lý để kiểm hóa, giảm thiểu chi phí lưu kho bãi, chi phí vận chuyển nội địa và các chi phí phát sinh khác.
• Rút ngắn thời gian thông quan: Quy trình phối hợp điện tử giữa hai chi cục hải quan giúp đẩy nhanh tiến độ kiểm tra thực tế, giúp doanh nghiệp nhanh chóng có nguyên liệu đưa vào sản xuất hoặc kịp tiến độ giao hàng xuất khẩu.
• Tăng cường tính minh bạch: Hướng dẫn rõ ràng giúp hạn chế sự chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan hải quan địa phương, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng và minh bạch.