Công văn 1246/GSQL-GQ2 năm 2015 do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương liên quan đến thủ tục hải quan đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển tiêu thụ nội địa. Văn bản này đảm bảo việc thực hiện thống nhất các quy định tại Thông tư 38/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Công văn tập trung hướng dẫn các trường hợp tổ chức, cá nhân thay đổi mục đích sử dụng đối với hàng hóa nhập khẩu ban đầu thuộc diện miễn thuế, không chịu thuế hoặc được hưởng ưu đãi thuế quan, bao gồm:

• Nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để gia công, sản xuất hàng hóa xuất khẩu nhưng sau đó chuyển tiêu thụ nội địa.
• Máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải nhập khẩu tạo tài sản cố định của các dự án ưu đãi đầu tư hoặc của doanh nghiệp chế xuất khi thanh lý, thay đổi mục đích sử dụng ban đầu.
• Các loại hàng hóa khác được miễn thuế nhập khẩu theo quy định nhưng nay thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng cho đối tượng khác không thuộc diện ưu đãi thuế.

Thủ tục khai báo đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng được thực hiện nghiêm ngặt theo quy trình quản lý hải quan hiện hành:

• Doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới đối với lượng hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển tiêu thụ nội địa.
• Thời điểm khai báo: Việc khai báo và làm thủ tục hải quan phải được thực hiện trước khi doanh nghiệp tự ý thay đổi mục đích sử dụng hoặc bàn giao, chuyển nhượng hàng hóa cho đối tượng khác.
• Yêu cầu thông tin khai báo: Trên tờ khai hải quan mới, người khai hải quan phải ghi rõ số, ngày tháng của tờ khai hải quan nhập khẩu ban đầu, lượng hàng hóa thực tế thay đổi mục đích sử dụng và các thông tin liên quan để cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu, quản lý.

Chính sách thuế đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng được xác định cụ thể nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước và tính công bằng trong hoạt động thương mại:

• Thời điểm tính thuế: Thuế suất, tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng được áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới (tờ khai chuyển mục đích sử dụng).
• Trị giá tính thuế: Trị giá hải quan đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng được xác định trên cơ sở trị giá khai báo, có tính đến mức độ khấu hao, phân bổ hoặc giá trị sử dụng còn lại của hàng hóa tại thời điểm thay đổi mục đích theo đúng quy định của Bộ Tài chính về xác định trị giá hải quan.
• Nghĩa vụ nộp thuế: Người nộp thuế có trách nhiệm tự kê khai, tính toán chính xác và nộp đầy đủ các loại thuế phát sinh (bao gồm thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế bảo vệ môi trường nếu có) theo quy định của pháp luật tại thời điểm chuyển mục đích.

Văn bản phân định rõ ràng trách nhiệm của người khai hải quan và cơ quan hải quan trong quá trình thực hiện thủ tục:

• Đối với doanh nghiệp (người khai hải quan): Phải tự kê khai trung thực, chính xác về tình trạng thực tế của hàng hóa, số lượng, trị giá và chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về nội dung khai báo. Doanh nghiệp có nghĩa vụ lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan của cơ quan hải quan.
• Đối với cơ quan hải quan: Thực hiện kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp có nghi vấn hoặc theo quy định quản lý rủi ro. Giám sát chặt chẽ quá trình chuyển mục đích sử dụng để ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, trốn thuế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật.