Giới thiệu chung về Công văn 12232/TCHQ-PC

Công văn 12232/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: "Buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính" đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực hải quan. Đây là biện pháp nhằm ngăn chặn việc các cá nhân, tổ chức vi phạm tẩu tán, tiêu thụ hoặc tiêu hủy tang vật nhằm trốn tránh nghĩa vụ pháp lý và việc tịch thu tang vật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Các trường hợp cụ thể áp dụng biện pháp buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật

• Áp dụng khi tang vật, phương tiện vi phạm hành chính thuộc diện bị tịch thu theo quy định của pháp luật nhưng đã bị cá nhân, tổ chức vi phạm tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái quy định của pháp luật trước khi cơ quan Hải quan ra quyết định tạm giữ hoặc tịch thu.
• Áp dụng đối với các trường hợp hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu vi phạm pháp luật hải quan nhưng đã được thông quan, giải phóng hàng và người vi phạm đã tự ý bán, chuyển nhượng hoặc đưa vào sử dụng, sản xuất mà không được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.
• Biện pháp này được áp dụng song song hoặc độc lập với hình thức xử phạt chính (phạt tiền) nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và thu hồi triệt để lợi ích bất hợp pháp từ hành vi vi phạm.

- Nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá tang vật vi phạm để tính số tiền nộp lại

• Trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính được xác định tại thời điểm phát hiện hành vi vi phạm hành chính. Trường hợp không thể xác định được tại thời điểm phát hiện thì xác định tại thời điểm xảy ra hành vi vi phạm.
• Việc xác định trị giá dựa trên các căn cứ pháp lý quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, bao gồm: Giá niêm yết, giá ghi trên hóa đơn mua bán, giá thị trường của hàng hóa cùng loại hoặc tương đương, hoặc giá do Hội đồng định giá do cơ quan Hải quan thành lập xác định.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu vi phạm, trị giá tang vật thường được xác định dựa trên trị giá hải quan của hàng hóa (bao gồm giá mua tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên và các khoản chi phí liên quan) cộng với các khoản thuế phải nộp theo quy định của pháp luật tại thời điểm vi phạm.

- Thẩm quyền và thủ tục ban hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả

• Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan (như Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Cục trưởng Cục Hải quan, Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu,...) cũng là người có thẩm quyền ra quyết định buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật vi phạm.
• Quyết định buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật phải được thể hiện rõ ràng trong Quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc Quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả độc lập (trong trường hợp không ra quyết định xử phạt).
• Trong quyết định phải ghi rõ số tiền cụ thể phải nộp, thời hạn nộp tiền (thường là 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định) và địa điểm nộp tiền (kho bạc nhà nước hoặc tài khoản tạm giữ của cơ quan Hải quan).

- Biện pháp cưỡng chế khi đối tượng vi phạm không tự nguyện chấp hành

• Trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện chấp hành quyết định buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật trong thời hạn quy định, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính.
• Các biện pháp cưỡng chế bao gồm: Khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập, khấu trừ tiền từ tài khoản tại tổ chức tín dụng, kê biên tài sản có giá trị tương đương để bán đấu giá, hoặc thu hồi mã số thuế, tạm dừng thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp vi phạm.
• Mọi chi phí phát sinh từ việc tổ chức thực hiện biện pháp cưỡng chế sẽ do cá nhân, tổ chức vi phạm chi trả theo quy định của pháp luật.