Công văn 11956/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2015 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến thời gian ấn định mã số HS đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình áp dụng mã số hàng hóa, xác định thuế và bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động kiểm tra sau thông quan của cơ quan hải quan đối với doanh nghiệp.

Văn bản tập trung làm rõ các nguyên tắc, thời hạn và thủ tục liên quan đến việc ấn định mã số HS và áp dụng mức thuế đối với hàng hóa nhập khẩu gặp vướng mắc:

• Thời hạn thực hiện ấn định mã số HS và áp thuế: Xác định rõ thời hạn mà cơ quan hải quan được phép thực hiện việc ấn định lại mã số HS và ban hành quyết định ấn định thuế sau khi hàng hóa đã được thông quan. Việc này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thời hạn kiểm tra sau thông quan theo quy định của Luật Hải quan và Luật Quản lý thuế.
• Căn cứ xác định và áp dụng mã số HS: Việc ấn định mã số HS phải dựa trên hồ sơ kỹ thuật, thực tế hàng hóa nhập khẩu và kết quả phân tích, phân loại của cơ quan kiểm định có thẩm quyền. Cơ quan hải quan không được tự ý áp đặt mã số HS khi chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý và chứng cứ kỹ thuật rõ ràng.
• Hiệu lực của quyết định ấn định mã số HS: Làm rõ phạm vi áp dụng của quyết định ấn định mã số HS đối với các tờ khai hải quan phát sinh trước và sau thời điểm ban hành quyết định. Điều này giúp ngăn ngừa việc áp dụng hồi tố không đúng quy định, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

Để đảm bảo việc thực thi đồng bộ và đúng pháp luật, Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện các nội dung sau:

• Rà soát và đối chiếu hồ sơ: Trước khi ban hành quyết định ấn định mã số HS, cơ quan hải quan nơi làm thủ tục phải rà soát kỹ lưỡng hồ sơ hải quan, đối chiếu với danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam và các quy tắc giải thích phân loại hàng hóa của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO).
• Đảm bảo quyền giải trình của doanh nghiệp: Trong quá trình kiểm tra và xác định lại mã số HS, cơ quan hải quan phải tạo điều kiện để doanh nghiệp giải trình, cung cấp tài liệu kỹ thuật liên quan đến hàng hóa nhằm đảm bảo tính khách quan trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
• Tuân thủ thời hạn ban hành quyết định: Nghiêm cấm việc kéo dài thời gian xử lý hồ sơ ấn định mã số HS gây ách tắc dòng vốn và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Các quyết định ấn định thuế phải được ban hành kịp thời ngay sau khi có kết quả xác định mã số HS chính thức.

Công văn 11956/TCHQ-TXNK mang lại sự rõ ràng về mặt pháp lý, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro liên quan đến việc áp sai mã HS và bị truy thu thuế. Việc quy định rõ ràng về mặt thời gian và thủ tục ấn định giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh các tranh chấp kéo dài với cơ quan hải quan liên quan đến việc phân loại hàng hóa nhập khẩu.