Công văn 1195/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện việc phân loại hàng hóa và tính thuế nhập khẩu đối với linh kiện xe ô tô. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương, đảm bảo tính minh bạch, nhất quán và công bằng trong việc áp dụng chính sách thuế đối với ngành công nghiệp ô tô tại Việt Nam.

Việc phân loại linh kiện xe ô tô nhập khẩu phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam và các Quy tắc tổng quát giải thích Hệ thống HS. Cụ thể:

• Áp dụng Quy tắc 2a: Trường hợp linh kiện nhập khẩu dưới dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời nhưng đã có đặc trưng cơ bản của một sản phẩm hoàn chỉnh (xe ô tô nguyên chiếc), thì phải phân loại theo mã HS của xe ô tô nguyên chiếc (thuộc các Nhóm từ 87.02 đến 87.05) thay vì phân loại theo từng linh kiện rời.
• Phân loại linh kiện rời đơn lẻ: Đối với các linh kiện nhập khẩu đơn lẻ, không đồng bộ và không đủ điều kiện để cấu thành một chiếc xe hoàn chỉnh theo Quy tắc 2a, cơ quan hải quan sẽ thực hiện phân loại theo từng mã hàng riêng biệt của linh kiện đó dựa trên mô tả chi tiết tại Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Kiểm tra tính đồng bộ của lô hàng: Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra thực tế, đối chiếu hồ sơ nhập khẩu, hợp đồng mua bán, tài liệu kỹ thuật và sơ đồ lắp ráp để xác định chính xác tính đồng bộ của lô hàng linh kiện, tránh tình trạng doanh nghiệp lợi dụng việc tháo rời để gian lận thuế suất.

Chính sách thuế đối với linh kiện xe ô tô được xác định dựa trên kết quả phân loại hàng hóa và việc đáp ứng các điều kiện ưu đãi theo quy định của pháp luật:

• Áp dụng thuế suất thông thường và ưu đãi (MFN): Linh kiện được áp dụng mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi theo Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi do Chính phủ ban hành tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan, tương ứng với mã HS đã được xác định.
• Chương trình ưu đãi thuế đối với linh kiện ô tô: Doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô đáp ứng đủ các điều kiện quy định (về sản lượng tối thiểu, tiêu chuẩn khí thải, cơ sở sản xuất và tỷ lệ giá trị giá gia tăng nội địa) được áp dụng mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi 0% đối với linh kiện nhập khẩu thuộc loại trong nước chưa sản xuất được để phục vụ sản xuất, lắp ráp ô tô.
• Thủ tục áp dụng ưu đãi: Doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký chương trình ưu đãi thuế với cơ quan hải quan trước khi nhập khẩu, thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng linh kiện nhập khẩu đúng mục đích sản xuất và chịu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan.

Để đảm bảo hiệu lực thi hành của chính sách thuế và ngăn chặn các hành vi trục lợi, Công văn 1195/TCHQ-TXNK nhấn mạnh việc tăng cường công tác quản lý rủi ro và kiểm tra sau thông quan:

• Tăng cường kiểm tra sau thông quan: Tập trung kiểm tra các doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện ô tô có dấu hiệu khai sai mã số HS, khai sai trị giá hải quan hoặc không sử dụng linh kiện đúng mục đích đã cam kết trong chương trình ưu đãi thuế.
• Xử lý nghiêm các hành vi gian lận: Các trường hợp cố ý chia nhỏ lô hàng, nhập khẩu linh kiện đồng bộ nhưng khai báo dưới dạng linh kiện rời để hưởng thuế suất thấp hơn sẽ bị truy thu thuế, phạt chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật quản lý thuế.
• Phối hợp liên ngành: Yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng kiểm tra sau thông quan, cục hải quan địa phương và các cơ quan quản lý chuyên ngành để kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng linh kiện ô tô nhập khẩu và năng lực sản xuất thực tế của doanh nghiệp.