Công văn 1184/XNK-XXHH năm 2017 do Cục Xuất nhập khẩu ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến việc xử lý các khác biệt nhỏ trên Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu AI (ASEAN - Ấn Độ). Văn bản này nhằm tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho doanh nghiệp trong quá trình thông quan hàng hóa, đồng thời thống nhất cách áp dụng quy định giữa các cơ quan quản lý.

- Bối cảnh và mục đích ban hành hướng dẫn về khác biệt nhỏ trên C/O mẫu AI

Trong thực tế hoạt động xuất nhập khẩu, nhiều lô hàng sử dụng C/O mẫu AI bị cơ quan Hải quan từ chối cho hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt do xuất hiện các lỗi kỹ thuật nhỏ hoặc sự không thống nhất không trọng yếu giữa C/O và các chứng từ đi kèm. Công văn 1184/XNK-XXHH được ban hành nhằm làm rõ các tiêu chí xác định "khác biệt nhỏ", đảm bảo việc thực thi Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AIFTA) được diễn ra thuận lợi, tránh gây khó khăn không đáng có cho doanh nghiệp.

- Các trường hợp khác biệt nhỏ được chấp nhận trên C/O mẫu AI

Theo tinh thần của công văn, các cơ quan có thẩm quyền chấp nhận các lỗi hoặc khác biệt mang tính hình thức, không làm ảnh hưởng đến tính xác thực về xuất xứ của hàng hóa, bao gồm:

• Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc lỗi dịch thuật đơn thuần trên C/O mẫu AI, miễn là các lỗi này không làm thay đổi bản chất thông tin về tên hàng, nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu hoặc nước xuất xứ hàng hóa.
• Sự khác biệt nhỏ trong cách ghi đơn vị đo lường hoặc dung sai về trọng lượng, thể tích giữa C/O và các chứng từ thương mại khác (như Hóa đơn thương mại, Phiếu đóng gói) nằm trong phạm vi cho phép của thông lệ thương mại quốc tế.
• Sự khác biệt về định dạng số hóa đơn, ngày hóa đơn hoặc việc thiếu các ký tự không mang tính quyết định đến việc xác định tính hợp lệ của lô hàng.
• Sự khác biệt giữa mẫu chữ ký hoặc con dấu thực tế trên C/O so với mẫu đã được đăng ký trong cơ sở dữ liệu, nhưng vẫn nằm trong phạm vi xác thực được của cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu.

- Điều kiện để C/O mẫu AI có khác biệt nhỏ vẫn được chấp nhận

Để được cơ quan Hải quan chấp nhận cho hưởng ưu đãi thuế quan khi có khác biệt nhỏ, hồ sơ của doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Những khác biệt này không được gây ra sự nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O mẫu AI hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa nhập khẩu.
• Thông tin mô tả hàng hóa trên C/O mẫu AI phải hoàn toàn phù hợp với hàng hóa thực tế nhập khẩu và các chứng từ kèm theo như Tờ khai hải quan, Vận đơn (Bill of Lading).
• Doanh nghiệp nhập khẩu phải có khả năng giải trình rõ ràng và cung cấp các tài liệu chứng minh hợp lý khi cơ quan Hải quan yêu cầu làm rõ các điểm khác biệt.

- Hướng dẫn xử lý đối với cơ quan Hải quan và Doanh nghiệp

Công văn đưa ra các chỉ đạo cụ thể nhằm tối ưu hóa quy trình kiểm tra và thông quan hàng hóa:

• Đối với cơ quan Hải quan: Cần linh hoạt và tạo điều kiện cho doanh nghiệp, không tự ý bác bỏ C/O mẫu AI chỉ vì các lỗi hình thức nhỏ. Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính chính xác của thông tin, cơ quan Hải quan cần tiến hành thủ tục xác minh (verification) theo đúng quy định của Hiệp định AIFTA thay vì từ chối ngay lập tức.
• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Cần chủ động rà soát, đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên C/O mẫu AI ngay khi nhận được từ đối tác nước ngoài. Khi phát hiện các khác biệt nhỏ, doanh nghiệp nên chuẩn bị sẵn các tài liệu giải trình liên quan để xuất trình kịp thời, tránh kéo dài thời gian thông quan hàng hóa.