Giới thiệu về Công văn 1182/VPCP-KSTT năm 2023

Công văn 1182/VPCP-KSTT được Văn phòng Chính phủ ban hành vào ngày 25 tháng 02 năm 2023 nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc xử lý thông tin báo chí phản ánh liên quan đến tình trạng "Bỏ sổ hộ khẩu: Đừng đẩy cái khó về phía dân". Đây là văn bản chỉ đạo kịp thời, quyết liệt nhằm chấn chỉnh tình trạng các cơ quan hành chính nhà nước gây khó khăn cho người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính sau khi sổ hộ khẩu giấy chính thức hết giá trị sử dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2023.

Bối cảnh ban hành và thực trạng được phản ánh

Theo quy định của Luật Cư trú năm 2020, kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2023, sổ hộ khẩu giấy và sổ tạm trú giấy không còn giá trị sử dụng. Tuy nhiên, trong thời gian đầu triển khai, nhiều cơ quan, tổ chức, địa phương chưa thực hiện nghiêm túc các phương thức khai thác thông tin cư trú thay thế. Nhiều nơi vẫn yêu cầu người dân phải xuất trình "Giấy xác nhận thông tin về cư trú" (Mẫu CT07) khi thực hiện các giao dịch, thủ tục hành chính. Thực trạng này gây ra sự phiền hà, quá tải tại cơ quan công an cấp xã và tạo ra gánh nặng không đáng có cho người dân, đi ngược lại mục tiêu cải cách hành chính và chuyển đổi số quốc gia.

Các chỉ đạo trọng tâm của Thủ tướng Chính phủ

Để khắc phục triệt để tình trạng trên, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra các chỉ đạo quyết liệt đối với các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

• Nghiêm túc thực hiện quy định pháp luật: Yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc Luật Cư trú năm 2020, Nghị định số 104/2022/NĐ-CP của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến việc nộp, xuất trình sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy khi thực hiện thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công.
• Cấm yêu cầu xuất trình giấy xác nhận cư trú không cần thiết: Tuyệt đối không được yêu cầu người dân xuất trình sổ hộ khẩu giấy, sổ tạm trú giấy hoặc yêu cầu giấy xác nhận thông tin về cư trú khi thực hiện các thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến đã được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
• Đẩy mạnh khai thác dữ liệu dân cư: Các cơ quan, đơn vị phải sử dụng các phương thức khai thác thông tin về cư trú của công dân đã được Bộ Công an hướng dẫn, bao gồm việc sử dụng thẻ Căn cước công dân gắn chíp, thiết bị đọc mã QR, thiết bị đọc chíp trên thẻ Căn cước công dân, hoặc khai thác trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư qua Cổng dịch vụ công.
• Xử lý nghiêm cán bộ vi phạm: Tổ chức thanh tra, kiểm tra công vụ, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp cán bộ, công chức, viên chức có hành vi nhũng nhiễu, hạch sách, tự ý đặt ra các thủ tục, giấy tờ trái quy định, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

Trách nhiệm cụ thể của các Bộ, ngành và địa phương

Công văn 1182/VPCP-KSTT phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong triển khai thực hiện:

• Bộ Công an: Có trách nhiệm bảo đảm vận hành ổn định, an toàn, an ninh thông tin của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; tiếp tục hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu dân cư một cách thông suốt.
• Bộ Thông tin và Truyền thông: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan đôn đốc, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương nâng cấp hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh đáp ứng yêu cầu kết nối, tích hợp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Chỉ đạo sát sao các cơ quan chuyên môn, Ủy ban nhân dân các cấp trên địa bàn thực hiện nghiêm túc việc không yêu cầu sổ hộ khẩu, giấy xác nhận cư trú; công khai địa chỉ đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân về các hành vi vi phạm quy định này.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 1182/VPCP-KSTT năm 2023 là một bước đi quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân trong tiến trình chuyển đổi số. Văn bản này không chỉ chấn chỉnh tác phong làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức mà còn thúc đẩy tiến độ thực hiện Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Việc thực thi nghiêm túc công văn này giúp giảm thiểu chi phí, thời gian cho xã hội, đồng thời nâng cao chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước.