Công văn 11577/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hồ Chí Minh ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với các khoản lợi ích, chi phí mà doanh nghiệp chi trả hộ hoặc thanh toán thay cho người lao động. Văn bản này giúp các doanh nghiệp và người lao động xác định rõ các khoản thu nhập chịu thuế và không chịu thuế TNCN phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.

1. Nguyên tắc chung về thu nhập chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công

Theo hướng dẫn tại Công văn 11577/CT-TTHT, các khoản thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động bao gồm tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công dưới các hình thức bằng tiền hoặc không bằng tiền. Đặc biệt, các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền ngoài tiền lương, tiền công do người sử dụng lao động trả thay hoặc chi trả hộ cho người lao động dưới mọi hình thức đều phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN, trừ các khoản được miễn hoặc không tính vào thu nhập chịu thuế theo quy định pháp luật.

2. Quy định chi tiết về chi phí tiền nhà ở do doanh nghiệp trả thay

• Khoản tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo (nếu có) do người sử dụng lao động trả thay cho người lao động được tính vào thu nhập chịu thuế TNCN theo số thực tế trả thay.
• Mức tính vào thu nhập chịu thuế tối đa không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế phát sinh (chưa bao gồm tiền thuê nhà, điện nước và dịch vụ kèm theo) tại đơn vị sử dụng lao động.
• Quy định này áp dụng đối với cả trường hợp người lao động làm việc tại các văn phòng đại diện, chi nhánh hoặc trụ sở chính của doanh nghiệp.

3. Chính sách thuế đối với chi phí đào tạo và nâng cao tay nghề

• Trường hợp doanh nghiệp chi trả chi phí đào tạo, nâng cao trình độ, tay nghề cho người lao động phù hợp với công việc chuyên môn, nghiệp vụ của người lao động hoặc theo kế hoạch đào tạo của cơ sở kinh doanh thì khoản chi phí này không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.
• Ngược lại, nếu doanh nghiệp chi trả học phí cho các khóa học không liên quan đến chuyên môn nghiệp vụ hoặc không nằm trong kế hoạch đào tạo của doanh nghiệp thì khoản chi này phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động dưới dạng lợi ích trả thay.

4. Quy định về chi phí vé máy bay khứ hồi về phép

• Khoản tiền mua vé máy bay khứ hồi do người sử dụng lao động chi trả hộ cho người lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam, hoặc người lao động là người Việt Nam làm việc ở nước ngoài về phép mỗi năm một lần thì không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.
• Căn cứ để xác định khoản chi này không tính vào thu nhập chịu thuế là hợp đồng lao động và vé máy bay khứ hồi từ Việt Nam đến quốc gia nơi người nước ngoài mang quốc tịch (hoặc nơi gia đình họ sinh sống) và ngược lại.
• Trường hợp doanh nghiệp chi trả vé máy bay khứ hồi về phép nhiều hơn một lần trong năm hoặc chi trả cho người nhà của người lao động thì khoản chi vượt hoặc chi cho người nhà này phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.

5. Chính sách thuế đối với khoản học phí cho con của người lao động

• Khoản tiền học phí cho con của người lao động nước ngoài học tại Việt Nam, hoặc con của người lao động Việt Nam đang làm việc ở nước ngoài học tại nước ngoài theo bậc học từ mầm non đến trung học phổ thông do người sử dụng lao động thanh toán hộ thì không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.
• Khoản chi này phải được quy định rõ trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể và có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp từ cơ sở giáo dục.
• Trường hợp doanh nghiệp chi trả học phí cho con người lao động học đại học, cao đẳng hoặc các bậc học cao hơn thì khoản chi này vẫn phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.

6. Trách nhiệm khấu trừ và kê khai thuế của doanh nghiệp

Doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN trước khi chi trả thu nhập cho người lao động. Đối với các khoản chi trả hộ, doanh nghiệp phải tổng hợp vào thu nhập chịu thuế của tháng phát sinh chi phí để thực hiện khấu trừ thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần (đối với cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên) hoặc theo thuế suất 20% (đối với cá nhân không cư trú).