Giới thiệu chung về Công văn 11552/TCHQ-GSQL

Công văn 11552/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành năm 2016 nhằm mục đích tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và giám sát chặt chẽ đối với mặt hàng xe ô tô nhập khẩu. Trong bối cảnh hoạt động nhập khẩu xe ô tô có nhiều diễn biến phức tạp, xuất hiện các dấu hiệu gian lận thương mại, trốn thuế thông qua việc khai sai trị giá, gian lận xuất xứ hoặc lợi dụng chính sách quà biếu, quà tặng, Tổng cục Hải quan đã đưa ra các chỉ đạo quyết liệt nhằm chấn chỉnh và siết chặt quy trình thông quan đối với mặt hàng này.

Các nội dung chỉ đạo trọng tâm của Công văn 11552/TCHQ-GSQL

- Tăng cường kiểm tra hồ sơ và thủ tục hải quan khi nhập khẩu xe ô tô

• Yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố chỉ đạo các chi cục hải quan cửa khẩu thực hiện kiểm tra chi tiết, nghiêm ngặt hồ sơ hải quan đối với xe ô tô nhập khẩu. Đặc biệt lưu ý đối chiếu kỹ lưỡng các thông tin về nhãn hiệu, kiểu dáng, dung tích xi lanh, năm sản xuất, số khung, số máy của xe.
• Kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của các chứng từ đi kèm như hóa đơn thương mại, chứng từ vận tải, tờ khai hải quan và các giấy phép nhập khẩu liên quan để đảm bảo không có sự sai lệch thông tin.
• Đối với xe ô tô đã qua sử dụng, cơ quan hải quan phải kiểm tra chặt chẽ các điều kiện nhập khẩu theo quy định pháp luật hiện hành, ngăn chặn việc nhập khẩu các loại xe không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc quá tuổi quy định.

- Thắt chặt kiểm tra xuất xứ hàng hóa (C/O)

• Yêu cầu kiểm tra nghiêm ngặt Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với các lô xe ô tô nhập khẩu, đặc biệt là các lô xe khai báo xuất xứ từ các nước được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA).
• Trong trường hợp phát hiện có nghi ngờ về tính xác thực của C/O hoặc có sự mâu thuẫn giữa thông tin trên C/O với thực tế hàng hóa, cơ quan hải quan phải tiến hành trưng cầu giám định hoặc gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu để làm rõ.

- Kiểm soát chặt chẽ trị giá tính thuế và chống gian lận giá

• Tập trung kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá hải quan đối với xe ô tô nhập khẩu nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp doanh nghiệp khai thấp trị giá giao dịch nhằm mục đích trốn thuế.
• Thường xuyên cập nhật, xây dựng cơ sở dữ liệu giá đối với các dòng xe ô tô nhập khẩu để làm cơ sở đối chiếu, so sánh và bác bỏ trị giá khai báo không hợp lý của doanh nghiệp.
• Kiên quyết thực hiện tham vấn giá ngay trong quá trình làm thủ tục hải quan hoặc chuyển hồ sơ sang bộ phận kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp có nghi vấn lớn về mức giá khai báo.

- Quản lý nghiêm ngặt xe ô tô nhập khẩu dưới dạng quà biếu, quà tặng

• Kiểm tra kỹ lưỡng điều kiện của người nhận quà biếu, quà tặng tại Việt Nam, đảm bảo đúng đối tượng, đúng mục đích và định mức theo quy định của Chính phủ và Bộ Tài chính.
• Xác định trị giá tính thuế đối với xe ô tô nhập khẩu dưới dạng quà biếu, quà tặng một cách khách quan, sát với giá giao dịch thực tế trên thị trường, không để các đối tượng lợi dụng hình thức này để lách thuế nhập khẩu và các loại thuế liên quan khác.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thuế nội địa để theo dõi, quản lý việc kê khai và nộp thuế thu nhập bất thường của cá nhân, tổ chức nhận xe ô tô dưới dạng quà biếu, quà tặng.

- Đẩy mạnh công tác kiểm tra sau thông quan và phối hợp liên ngành

• Tăng cường thực hiện kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp nhập khẩu xe ô tô có dấu hiệu rủi ro cao về trị giá, xuất xứ hoặc phân loại áp mã thuế nhằm kịp thời truy thu thuế cho ngân sách nhà nước.
• Chủ động phối hợp với cơ quan Đăng kiểm để đối chiếu thông tin kỹ thuật của xe, đồng thời phối hợp với cơ quan Thuế để quản lý việc xuất hóa đơn bán hàng và nộp lệ phí trước bạ của xe ô tô nhập khẩu khi lưu hành trên thị trường.
• Kịp thời phát hiện các hành vi gian lận nghiêm trọng, chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra đối với các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự để xử lý nghiêm theo quy định.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với công tác quản lý nhà nước

Công văn 11552/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập lại trật tự và kỷ cương trong hoạt động nhập khẩu ô tô tại Việt Nam. Việc siết chặt các quy trình kiểm tra từ khâu thông quan, xác định trị giá tính thuế đến kiểm tra sau thông quan đã giúp hạn chế tối đa tình trạng thất thu ngân sách nhà nước. Đồng thời, văn bản này cũng tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa các doanh nghiệp nhập khẩu chính hãng và các đơn vị nhập khẩu không chính thức, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan.