Giới thiệu về Công văn 1155/TCT-KK năm 2018

Công văn 1155/TCT-KK được Tổng cục Thuế ban hành ngày 29 tháng 03 năm 2018 nhằm hướng dẫn các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thống nhất thực hiện các quy định về việc hoàn trả tiền thuế, tiền chậm nộp và tiền phạt nộp thừa của người nộp thuế. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình xử lý hồ sơ hoàn thuế nộp thừa, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế và tính nghiêm minh của pháp luật quản lý thuế.

Các trường hợp được xác định là tiền thuế nộp thừa

Theo hướng dẫn và các quy định pháp luật liên quan, tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt được coi là nộp thừa khi thuộc một trong các trường hợp sau:

• Người nộp thuế có số tiền thuế, tiền chậm nộp hoặc tiền phạt đã nộp lớn hơn số tiền thuế, tiền chậm nộp hoặc tiền phạt phải nộp theo quyết định, thông báo của cơ quan thuế hoặc tự khai, tự tính của người nộp thuế.
• Người nộp thuế có số tiền thuế đã nộp nhưng sau đó có quyết định miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Các khoản nộp thừa phát sinh do sai sót trong quá trình kê khai, nộp tiền vào ngân sách nhà nước được cơ quan thuế và người nộp thuế đối chiếu, xác nhận.

Phương thức xử lý tiền thuế nộp thừa

Công văn 1155/TCT-KK nhấn mạnh việc xử lý tiền thuế nộp thừa phải được thực hiện một cách chủ động, nhanh chóng theo các phương thức cụ thể:

• Bù trừ tự động hoặc bù trừ theo đề nghị: Số tiền thuế nộp thừa được bù trừ với số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt còn nợ của các sắc thuế khác. Việc bù trừ này có thể thực hiện cùng địa bàn hoặc khác địa bàn quản lý thu của cơ quan thuế.
• Bù trừ vào kỳ nộp thuế tiếp theo: Trường hợp người nộp thuế không có nợ thuế, số tiền nộp thừa sẽ được bù trừ vào số thuế phải nộp của kỳ tiếp theo của cùng sắc thuế hoặc sắc thuế khác có cùng mục lục ngân sách.
• Hoàn trả trực tiếp: Khi người nộp thuế không còn nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt và không có nhu cầu bù trừ vào kỳ tiếp theo, cơ quan thuế sẽ ban hành quyết định hoàn trả tiền thuế nộp thừa cho người nộp thuế.

Quy trình và thủ tục tiếp nhận, giải quyết hồ sơ hoàn thuế

Để đảm bảo tính minh bạch và rút ngắn thời gian xử lý, quy trình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hoàn thuế nộp thừa được thực hiện như sau:

• Nộp hồ sơ: Người nộp thuế gửi hồ sơ đề nghị hoàn thuế đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Hồ sơ chủ yếu bao gồm Giấy đề nghị hoàn trả khoản thu ngân sách nhà nước (theo mẫu quy định) và các tài liệu chứng minh kèm theo (nếu có).
• Phân loại hồ sơ: Cơ quan thuế thực hiện phân loại hồ sơ thuộc diện "hoàn thuế trước, kiểm tra sau" hoặc "kiểm tra trước, hoàn thuế sau" theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế.
• Thời hạn giải quyết: Cơ quan thuế có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu số liệu trên hệ thống quản lý thuế tập trung (TMS) để xác định chính xác số tiền nộp thừa và ban hành Quyết định hoàn thuế hoặc Quyết định hoàn thuế kiêm bù trừ thu ngân sách nhà nước trong thời hạn pháp luật quy định.

Phối hợp giữa các cơ quan thuế trong việc hoàn trả

Một trong những nội dung trọng tâm của Công văn 1155/TCT-KK là hướng dẫn cơ chế phối hợp giữa các cơ quan thuế quản lý trực tiếp và cơ quan thuế nơi phát sinh khoản nộp thừa hoặc nợ thuế:

• Trường hợp người nộp thuế có khoản nộp thừa tại cơ quan thuế này nhưng lại có nợ thuế tại cơ quan thuế khác, các cơ quan thuế phải chủ động phối hợp, đối chiếu số liệu trên hệ thống TMS để thực hiện bù trừ trước khi ra quyết định hoàn trả phần chênh lệch còn lại.
• Đảm bảo việc truyền nhận dữ liệu điện tử giữa các địa bàn được thông suốt, tránh tình trạng người nộp thuế đã được hoàn thuế nhưng hệ thống vẫn ghi nhận nợ thuế hoặc ngược lại.

Trách nhiệm của cơ quan thuế và người nộp thuế

Văn bản cũng phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế:

• Đối với cơ quan thuế: Phải thường xuyên rà soát, thông báo cho người nộp thuế biết về các khoản nộp thừa phát sinh trên hệ thống. Nghiêm cấm các hành vi gây phiền hà, kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ hoàn thuế của doanh nghiệp và người dân.
• Đối với người nộp thuế: Có trách nhiệm tự theo dõi, đối chiếu số liệu kê khai và nộp thuế. Khi phát hiện nộp thừa, cần chủ động thực hiện các thủ tục bù trừ hoặc hoàn thuế theo đúng hướng dẫn để bảo vệ quyền lợi của mình.