Công văn 11500/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát đối với mặt hàng gỗ Trắc (Dalbergia cochinchinensis) có nguồn gốc từ Lào, vận chuyển quá cảnh qua Campuchia để nhập khẩu vào Việt Nam. Đây là văn bản quan trọng nhằm tăng cường quản lý lâm sản, chống gian lận thương mại và thực thi nghiêm túc Công ước CITES.

- Quy định về chứng từ và hồ sơ hải quan nhập khẩu

• Người khai hải quan phải nộp đầy đủ bộ hồ sơ hải quan theo quy định hiện hành đối với hàng hóa nhập khẩu thương mại thông thường.
• Bắt buộc phải xuất trình bản chính Giấy phép CITES xuất khẩu do Cơ quan quản lý CITES của Lào cấp cho lô hàng gỗ Trắc tương ứng.
• Phải có Giấy phép CITES nhập khẩu do Cơ quan quản lý CITES Việt Nam cấp theo đúng quy định pháp luật về quản lý loài thực vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm.
• Hồ sơ vận chuyển phải thể hiện rõ ràng, minh bạch tuyến đường vận chuyển từ Lào, quá cảnh qua Campuchia và điểm đến là cửa khẩu nhập khẩu của Việt Nam.

- Yêu cầu kiểm soát nguồn gốc và quá trình quá cảnh

• Cơ quan hải quan cửa khẩu nhập khẩu có trách nhiệm kiểm tra tính hợp lệ, đối chiếu nghiêm ngặt thông tin trên Giấy phép CITES của Lào với thực tế hàng hóa nhập khẩu.
• Yêu cầu doanh nghiệp xuất trình các chứng từ chứng minh việc quá cảnh hợp pháp qua Campuchia, đảm bảo lô hàng giữ nguyên trạng, không bị thay đổi, xáo trộn hoặc trải qua bất kỳ quá trình chế biến nào tại nước quá cảnh.
• Các thông tin về số lượng, khối lượng, quy cách, kích thước của gỗ Trắc phải hoàn toàn trùng khớp giữa hồ sơ xuất khẩu của Lào, chứng từ quá cảnh của Campuchia và tờ khai hải quan nhập khẩu tại Việt Nam.

- Quy trình kiểm tra thực tế hàng hóa và phối hợp liên ngành

• Công văn yêu cầu thực hiện kiểm tra thực tế 100% đối với các lô hàng gỗ Trắc nhập khẩu theo hình thức này nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu, gian lận xuất xứ hoặc trà trộn lâm sản trái phép.
• Công chức hải quan thực hiện kiểm hóa phải tiến hành đo đạc, xác định chính xác khối lượng, chủng loại gỗ và ghi nhận chi tiết, khách quan vào biên bản kiểm tra thực tế.
• Trong trường hợp phát hiện nghi ngờ về tính xác thực của Giấy phép CITES hoặc nguồn gốc lâm sản, cơ quan hải quan phải tạm dừng thông quan và chủ động phối hợp với Cơ quan quản lý CITES Việt Nam để tiến hành xác minh với cơ quan thẩm quyền phía Lào và Campuchia.
• Phối hợp chặt chẽ với lực lượng Kiểm lâm và các cơ quan chức năng liên quan tại khu vực cửa khẩu để kiểm soát, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế.

- Trách nhiệm thi hành của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố

• Chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu thực hiện nghiêm túc, thống nhất hướng dẫn tại Công văn này, tuyệt đối không tự ý giải quyết thông quan cho các lô hàng không đáp ứng đủ điều kiện về hồ sơ, chứng từ và giấy phép CITES.
• Tăng cường công tác thu thập thông tin, phân tích quản lý rủi ro đối với các doanh nghiệp thường xuyên hoạt động nhập khẩu lâm sản từ Lào và Campuchia.
• Kịp thời báo cáo vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện về Tổng cục Hải quan để nhận chỉ đạo, hướng dẫn giải quyết kịp thời, tránh gây ách tắc hàng hóa hợp pháp tại cửa khẩu.