Công văn 11449/TCHQ-TXNK được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016 (Luật số 107/2016/QH13) và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp các cơ quan hải quan địa phương và cộng đồng doanh nghiệp thống nhất thực hiện các quy định mới về ưu đãi thuế, miễn thuế, hoàn thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

1. Quy định về miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu

• Hàng hóa nhập khẩu để gia công: Công văn làm rõ điều kiện miễn thuế đối với nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để gia công sản phẩm xuất khẩu. Doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng cơ sở sản xuất, máy móc thiết bị tại Việt Nam và phải thực hiện thông báo cơ sở sản xuất theo quy định của pháp luật hải quan.
• Hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu: Hướng dẫn chi tiết về việc miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu. Điểm mới là doanh nghiệp phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp cơ sở sản xuất, máy móc, thiết bị phù hợp với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu. Trường hợp doanh nghiệp đưa một phần hoặc toàn bộ nguyên liệu đi gia công lại tại đơn vị khác thì vẫn được xem xét miễn thuế nếu đáp ứng đủ các điều kiện quản lý hải quan.

2. Miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định

• Đối tượng áp dụng: Xác định rõ danh mục dự án ưu đãi đầu tư được miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa tạo tài sản cố định theo quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Nghị định 134/2016/NĐ-CP.
• Thủ tục thông báo Danh mục hàng hóa miễn thuế: Hướng dẫn trình tự, thủ tục và hồ sơ thông báo Danh mục hàng hóa nhập khẩu miễn thuế tạo tài sản cố định trước khi đăng ký tờ khai hải quan đầu tiên của lô hàng nhập khẩu.

3. Chính sách thuế đối với doanh nghiệp chế xuất và khu phi thuế quan

• Quan hệ mua bán giữa nội địa và khu phi thuế quan: Làm rõ nghĩa vụ thuế đối với hàng hóa đưa từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan (thuộc đối tượng chịu thuế xuất khẩu) và hàng hóa từ khu phi thuế quan nhập khẩu vào thị trường trong nước (thuộc đối tượng chịu thuế nhập khẩu).
• Điều kiện áp dụng chính sách thuế đối với doanh nghiệp chế xuất: Doanh nghiệp chế xuất phải đáp ứng các điều kiện giám sát hải quan, có tường rào cứng ngăn cách với bên ngoài, có cổng/cửa ra vào và hệ thống camera giám sát kết nối với cơ quan hải quan.

4. Xử lý vướng mắc về hoàn thuế và không thu thuế

• Hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu nhưng phải tái xuất: Hướng dẫn cụ thể trường hợp hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế nhập khẩu nhưng sau đó phải tái xuất trả lại chủ hàng nước ngoài hoặc tái xuất sang nước thứ ba hoặc xuất vào khu phi thuế quan thì được hoàn thuế nhập khẩu và không phải nộp thuế xuất khẩu khi tái xuất.
• Hồ sơ và thủ tục hoàn thuế: Quy định chi tiết về các chứng từ cần thiết trong hồ sơ hoàn thuế, thời hạn giải quyết hồ sơ hoàn thuế của cơ quan hải quan nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người nộp thuế.

5. Hướng dẫn về thủ tục hải quan và kê khai thuế

• Kê khai trên hệ thống thông tin điện tử: Hướng dẫn doanh nghiệp cách thức khai báo các mã miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế trên hệ thống VNACCS/VCIS phù hợp với các quy định mới của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016.
• Phối hợp giữa các cơ quan hải quan: Tăng cường sự phối hợp, trao đổi thông tin giữa Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục và Chi cục Hải quan nơi quản lý cơ sở sản xuất để kiểm tra, giám sát tình hình sử dụng hàng hóa miễn thuế đúng mục đích.

Tóm lại, Công văn 11449/TCHQ-TXNK năm 2016 đóng vai trò là cẩm nang tháo gỡ kịp thời các nút thắt pháp lý khi chuyển giao giữa cơ chế cũ và cơ chế mới theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016. Việc nắm vững các hướng dẫn tại công văn này giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ động phương án kinh doanh, tối ưu hóa chi phí thuế và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có trong quá trình thông quan hàng hóa.