Công văn 10953/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hồ Chí Minh ban hành năm 2019 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế đối với các khoản chi phí liên quan đến chuyên gia nước ngoài sang làm việc tại Việt Nam. Văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế nhà thầu nước ngoài đối với các khoản chi phí lưu trú, đi lại của chuyên gia.

Chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp đối với chi phí chuyên gia

Theo hướng dẫn tại Công văn, các khoản chi phí phát sinh liên quan đến chuyên gia nước ngoài do công ty mẹ hoặc đối tác nước ngoài cử sang Việt Nam làm việc được xử lý như sau:

• Điều kiện khấu trừ chi phí: Doanh nghiệp tại Việt Nam được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN đối với các khoản chi phí đi lại, tiền ăn, tiền ở và các khoản chi phí khác cho chuyên gia nước ngoài nếu các khoản chi này được quy định rõ trong hợp đồng dịch vụ ký giữa doanh nghiệp Việt Nam và nhà thầu nước ngoài.
• Yêu cầu về chứng từ: Doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật. Đối với các khoản chi có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT) khi thanh toán phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Trường hợp không được trừ: Nếu các khoản chi phí này không được quy định trong hợp đồng dịch vụ hoặc không có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ thì doanh nghiệp không được hạch toán vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Chính sách thuế thu nhập cá nhân đối với các khoản lợi ích của chuyên gia

Nghĩa vụ thuế TNCN của chuyên gia nước ngoài đối với các khoản chi phí do doanh nghiệp Việt Nam chi trả được xác định dựa trên bản chất của khoản chi:

• Khoản chi mang tính chất tiền lương, tiền công: Các khoản chi phí như tiền nhà ở, tiền điện, nước và các dịch vụ kèm theo (nếu có) do doanh nghiệp trả thay cho chuyên gia nước ngoài được tính vào thu nhập chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công của cá nhân đó.
• Cách xác định thu nhập chịu thuế đối với tiền nhà: Khoản tiền thuê nhà do đơn vị sử dụng lao động trả thay được tính vào thu nhập chịu thuế theo số thực tế chi trả thay nhưng không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế phát sinh (chưa bao gồm tiền thuê nhà) tại đơn vị.
• Chi phí đi lại, vé máy bay: Trường hợp doanh nghiệp chi trả chi phí vé máy bay khứ hồi cho chuyên gia nước ngoài về nước phép (theo quy định tại hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể) thì khoản này không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động. Tuy nhiên, nếu chi trả cho các chuyến đi không đúng quy định hoặc mang tính chất cá nhân thì phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.

Nghĩa vụ thuế nhà thầu nước ngoài liên quan đến dịch vụ chuyên gia

Công văn cũng làm rõ nghĩa vụ thuế nhà thầu đối với các dịch vụ do phía nước ngoài cung cấp có kèm theo chuyên gia:

• Đối tượng chịu thuế nhà thầu: Trường hợp công ty nước ngoài cử chuyên gia sang Việt Nam để thực hiện hợp đồng dịch vụ ký với doanh nghiệp Việt Nam thì thu nhập của công ty nước ngoài phát sinh từ hợp đồng này thuộc đối tượng chịu thuế nhà thầu nước ngoài (bao gồm thuế GTGT và thuế TNDN nhà thầu).
• Căn cứ tính thuế: Doanh nghiệp Việt Nam có trách nhiệm khấu trừ, khai và nộp thuế nhà thầu thay cho phía nước ngoài trước khi thanh toán phí dịch vụ. Tỷ lệ % để tính thuế GTGT và thuế TNDN được áp dụng theo quy định hiện hành đối với từng loại hoạt động dịch vụ cụ thể.

Đánh giá chung về nội dung hướng dẫn

Công văn 10953/CT-TTHT năm 2019 mang tính chất hướng dẫn thực thi, giúp các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc các doanh nghiệp thường xuyên sử dụng dịch vụ của nhà thầu nước ngoài chủ động phân loại, hạch toán chi phí và thực hiện đúng nghĩa vụ kê khai thuế. Việc tuân thủ đúng các hướng dẫn này giúp doanh nghiệp hạn chế tối đa rủi ro bị truy thu thuế và phạt vi phạm hành chính trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế sau này.