Giới thiệu chung về Công văn 109/TCHQ-GSQL

Công văn 109/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố giải quyết dứt điểm tình trạng hàng hóa tồn đọng quá thời hạn gửi tại kho ngoại quan. Văn bản này nhằm bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, giải phóng không gian lưu trữ tại các kho ngoại quan và ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường hoặc gian lận thương mại từ các lô hàng vô chủ, quá hạn.

Các nội dung cốt lõi của Công văn 109/TCHQ-GSQL bao gồm:

• Xác định thời hạn lưu giữ hàng hóa tại kho ngoại quan: Theo quy định hiện hành, hàng hóa gửi kho ngoại quan có thời hạn lưu giữ không quá 12 tháng kể từ ngày đưa vào kho. Chủ hàng có thể xin gia hạn một lần không quá 12 tháng nếu có lý do chính đáng. Công văn 109/TCHQ-GSQL nhấn mạnh việc rà soát nghiêm ngặt mốc thời gian này để xác định chính xác các lô hàng đã quá hạn lưu giữ pháp định.
• Trách nhiệm rà soát và phân loại của cơ quan hải quan: Các Chi cục Hải quan quản lý kho ngoại quan có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan để thống kê, phân loại hàng hóa tồn đọng. Việc phân loại phải làm rõ thông tin về chủ hàng, chủng loại hàng hóa, tình trạng thực tế của hàng hóa (hàng dễ phân hủy, hàng hóa nguy hiểm, hàng hóa thông thường) để áp dụng biện pháp xử lý tương ứng.
• Thông báo cho chủ hàng và các bên liên quan: Cơ quan hải quan phải thực hiện thủ tục thông báo công khai và gửi thông báo trực tiếp cho chủ hàng hóa hoặc người đại diện hợp pháp của chủ hàng về việc hàng hóa đã quá thời hạn gửi kho ngoại quan. Trong thời hạn quy định kể từ ngày thông báo, nếu chủ hàng không đến nhận hoặc không thực hiện các thủ tục hải quan liên quan, cơ quan hải quan sẽ tiến hành các bước xử lý tiếp theo.
• Phương án xử lý đối với hàng hóa tồn đọng:
  • Tịch thu và bán đấu giá: Đối với các lô hàng còn giá trị sử dụng, không thuộc danh mục cấm nhập khẩu, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục tịch thu sung công quỹ nhà nước và tổ chức bán đấu giá theo quy định pháp luật.
  • Tiêu hủy hàng hóa: Đối với hàng hóa đã bị hư hỏng, biến chất, hết hạn sử dụng, hàng hóa gây ô nhiễm môi trường hoặc hàng hóa thuộc diện cấm nhập khẩu không thể thanh lý, cơ quan hải quan phối hợp với doanh nghiệp cảng/kho và các cơ quan chức năng để tiến hành tiêu hủy. Chi phí tiêu hủy được khấu trừ từ tiền bán hàng tồn đọng hoặc do chủ kho, chủ hàng chịu trách nhiệm chi trả theo quy định.
  • Tái xuất hàng hóa: Trong một số trường hợp cụ thể, nếu chủ hàng hoặc người vận chuyển có yêu cầu và đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý, cơ quan hải quan có thể xem xét cho phép tái xuất hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan: Doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan có nghĩa vụ phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc cung cấp thông tin, hồ sơ liên quan đến các lô hàng tồn đọng. Đồng thời, doanh nghiệp phải bố trí khu vực lưu giữ riêng biệt cho hàng hóa quá hạn để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và xử lý của cơ quan chức năng.

Ý nghĩa và tác động của văn bản:

Công văn 109/TCHQ-GSQL đóng vai trò là cẩm nang hướng dẫn đồng bộ, giúp tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và đẩy nhanh tiến độ xử lý hàng hóa tồn đọng tại các kho ngoại quan trên toàn quốc. Việc thực hiện nghiêm túc công văn này giúp giảm thiểu chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp, tối ưu hóa hiệu suất khai thác kho ngoại quan, đồng thời bảo đảm an toàn an ninh, phòng chống buôn lậu và bảo vệ môi trường tại các khu vực cửa khẩu, cảng biển.