Công văn 1081/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, nghĩa vụ thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp thống nhất cách áp dụng pháp luật giữa cơ quan hải quan các cấp và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

1. Hướng dẫn về phân loại hàng hóa và áp dụng mức thuế suất (Mã HS)

Tổng cục Hải quan đưa ra các chỉ đạo cụ thể nhằm giải quyết tranh chấp và vướng mắc về mã số HS của hàng hóa xuất nhập khẩu:

• Việc xác định mã số HS phải tuân thủ nghiêm ngặt Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, các Chú giải pháp lý của Hệ thống hài hòa (HS) và các quy tắc giải thích phân loại hàng hóa.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp đầy đủ tài liệu kỹ thuật, bản phân tích thành phần, cấu tạo, công dụng của hàng hóa để làm cơ sở áp mã thuế chính xác.
• Trong trường hợp chưa thống nhất được mã số giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp, các bên tiến hành lấy mẫu phân tích, giám định tại các Chi cục Kiểm định hải quan để đưa ra kết luận cuối cùng.

2. Chính sách miễn thuế, giảm thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định

Văn bản làm rõ các điều kiện và thủ tục để doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định của các dự án ưu đãi đầu tư:

• Hàng hóa được miễn thuế nhập khẩu phải thuộc danh mục máy móc, thiết bị, linh kiện, phương tiện vận tải chuyên dùng trong nước chưa sản xuất được, phục vụ trực tiếp cho hoạt động của dự án đầu tư.
• Doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục thông báo Danh mục hàng hóa nhập khẩu miễn thuế với cơ quan hải quan trước khi đăng ký tờ khai hải quan đầu tiên của lô hàng.
• Cơ quan hải quan địa phương có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thực tế sử dụng hàng hóa miễn thuế nhằm đảm bảo doanh nghiệp sử dụng đúng mục đích đã đăng ký.

3. Giải quyết vướng mắc về hoàn thuế và không thu thuế xuất nhập khẩu

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, thủ tục hoàn thuế đối với nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu và hàng hóa tái xuất:

• Doanh nghiệp được hoàn thuế nhập khẩu đối với phần nguyên liệu, vật tư thực tế đã đưa vào sản xuất sản phẩm và đã thực tế xuất khẩu ra nước ngoài hoặc xuất khẩu vào khu phi thuế quan.
• Hồ sơ hoàn thuế phải đảm bảo tính hợp lệ của chứng từ thanh toán qua ngân hàng, hợp đồng xuất khẩu, tờ khai hải quan đã thông quan và bảng định mức tiêu hao nguyên liệu thực tế.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu nhưng phải tái xuất trả lại chủ hàng nước ngoài hoặc tái xuất sang nước thứ ba, doanh nghiệp được xem xét hoàn trả số thuế nhập khẩu đã nộp tương ứng với lượng hàng thực tế tái xuất, với điều kiện hàng hóa chưa qua sử dụng tại Việt Nam.

4. Xác định trị giá hải quan và kiểm tra sau thông quan

Nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại qua giá, văn bản hướng dẫn nguyên tắc xác định trị giá tính thuế:

• Trị giá hải quan phải được xác định dựa trên trị giá giao dịch thực tế, là giá mà người mua đã thanh toán hoặc sẽ phải thanh toán cho người bán, sau khi đã điều chỉnh các khoản cộng và khoản trừ theo quy định pháp luật.
• Trường hợp cơ quan hải quan có nghi vấn về trị giá khai báo của doanh nghiệp, sẽ tiến hành giải trình, tham vấn hoặc chuyển hồ sơ sang bộ phận kiểm tra sau thông quan để xác định trị giá tính thuế đúng thực tế.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 1081/TCHQ-TXNK đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính, giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí và thời gian thông quan. Đồng thời, văn bản này cũng tăng cường tính minh bạch, nhất quán trong việc thực thi pháp luật hải quan trên phạm vi cả nước, góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại quốc tế phát triển ổn định.