Công văn 1062/TTg-DP được ban hành bởi Thủ tướng Chính phủ nhằm chỉ đạo về việc xây dựng và hoàn thiện các tiêu chí phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo trình độ phát triển giai đoạn 2021 - 2025. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng, tạo cơ sở pháp lý để xây dựng các chính sách đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, an sinh xã hội phù hợp với từng vùng, miền và từng đối tượng cụ thể.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản hướng tới việc phân định các đơn vị hành chính cấp xã, cấp thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên phạm vi cả nước. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương, các tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện chính sách dân tộc và người dân sinh sống tại các địa bàn thuộc diện phân định.

Nội dung cốt lõi về tiêu chí phân định theo trình độ phát triển

Thủ tướng Chính phủ thống nhất với đề xuất của Ủy ban Dân tộc về nguyên tắc và tiêu chí phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo trình độ phát triển, cụ thể chia thành ba khu vực:

• Xã khu vực III (Xã đặc biệt khó khăn): Là các xã có tỷ lệ hộ nghèo cao, cơ sở hạ tầng thiết yếu như giao thông, điện, trường học, trạm y tế chưa hoàn thiện; địa hình chia cắt, điều kiện tự nhiên khó khăn và có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống cao. Đây là địa bàn nhận được mức ưu tiên hỗ trợ cao nhất từ ngân sách nhà nước.
• Xã khu vực II (Xã còn khó khăn): Là các xã đã có bước phát triển nhất định nhưng chưa thực sự bền vững, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội chưa đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo ở mức trung bình và vẫn cần sự hỗ trợ, tiếp sức từ các chính sách của Nhà nước để tránh tái nghèo.
• Xã khu vực I (Xã bước đầu phát triển): Là các xã có điều kiện kinh tế - xã hội tương đối ổn định, cơ sở hạ tầng cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống của người dân, tỷ lệ hộ nghèo thấp và có khả năng tự cân đối ngân sách hoặc giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn lực hỗ trợ trực tiếp từ trung ương.
• Phân định đối với cấp thôn: Xác định rõ các thôn, bản, ấp đặc biệt khó khăn nằm ngoài các xã khu vực III (thuộc các xã khu vực II và khu vực I) để đảm bảo chính sách hỗ trợ được thực hiện chính xác, không bỏ sót các địa bàn khó khăn cục bộ.

Tổ chức thực hiện và phân công nhiệm vụ

• Ủy ban Dân tộc: Được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tiếp thu ý kiến, hoàn thiện dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Tiêu chí phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo trình độ phát triển giai đoạn 2021 - 2025 để trình Thủ tướng xem xét, ký ban hành.
• Các Bộ, ngành liên quan: Có trách nhiệm phối hợp cung cấp số liệu, tiêu chí chuyên ngành (như y tế, giáo dục, giao thông, nông nghiệp) để đảm bảo bộ tiêu chí phân định mang tính toàn diện, khách quan và khoa học.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tiến hành rà soát, xác định các xã, thôn trên địa bàn theo đúng hướng dẫn, bảo đảm tính chính xác, khách quan và chịu trách nhiệm về số liệu báo cáo.

Hiệu lực thi hành

Công văn 1062/TTg-DP có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Nội dung chỉ đạo tại công văn này là tiền đề quan trọng để Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 33/2020/QĐ-TTg về tiêu chí phân định và Quyết định số 861/QĐ-TTg phê duyệt danh sách các xã khu vực III, khu vực II, khu vực I thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025.