Giới thiệu chung về Công văn 1002/BNN-TCLN năm 2023

Công văn 1002/BNN-TCLN được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc thực tiễn liên quan đến mức hỗ trợ khoán bảo vệ rừng. Văn bản hướng tới việc xem xét nâng mức hỗ trợ và thống nhất một mức chi trả chung cho người dân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư nhận khoán bảo vệ rừng đối với rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và diện tích quy hoạch rừng sản xuất có trạng thái là rừng tự nhiên. Đây là giải pháp then chốt nhằm cải thiện sinh kế cho người giữ rừng, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng bền vững.

Sự cần thiết của việc điều chỉnh nâng mức hỗ trợ bảo vệ rừng

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ rõ những hạn chế, bất cập của các quy định hiện hành cần phải khắc phục kịp thời:

• Mức hỗ trợ khoán bảo vệ rừng hiện nay theo các quy định cũ còn quá thấp, không còn phù hợp với biến động chỉ số giá tiêu dùng và chi phí nhân công thực tế trên thị trường.
• Thu nhập từ việc nhận khoán bảo vệ rừng chưa đảm bảo cuộc sống tối thiểu cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, dẫn đến việc người dân chưa thực sự mặn mà với công tác giữ rừng.
• Sự thiếu đồng nhất về mức hỗ trợ giữa các loại rừng (rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất là rừng tự nhiên) gây khó khăn cho công tác quản lý, phân bổ ngân sách tại các địa phương và tạo ra sự bất bình đẳng về quyền lợi của người nhận khoán.

Nội dung đề xuất nâng mức hỗ trợ và thống nhất mức chung

Để tháo gỡ các khó khăn trên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề xuất các nội dung cải cách chính sách cốt lõi sau:

• Thống nhất đối tượng và phạm vi áp dụng: Áp dụng mức hỗ trợ đồng bộ cho tất cả các đối tượng nhận khoán bảo vệ rừng đối với rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và diện tích quy hoạch rừng sản xuất là rừng tự nhiên được giao cho các ban quản lý rừng, công ty lâm nghiệp hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý.
• Đề xuất nâng mức hỗ trợ khoán bảo vệ rừng: Kiến nghị nâng mức hỗ trợ bình quân lên mức tối thiểu là 500.000 đồng/ha/năm. Đối với các khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, hải đảo hoặc địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh, mức hỗ trợ có thể được xem xét nâng cao hơn để đảm bảo thu nhập thực tế cho người dân.
• Lồng ghép và đồng bộ hóa nguồn vốn: Đề xuất phối hợp, lồng ghép hiệu quả nguồn vốn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia (như Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Chương trình giảm nghèo bền vững) cùng với nguồn ngân sách địa phương và các nguồn tài chính hợp pháp khác để đảm bảo nguồn kinh phí chi trả ổn định.

Giải pháp tổ chức thực hiện tại các địa phương

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm:

• Khẩn trương rà soát, thống kê chi tiết diện tích các loại rừng (rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, rừng sản xuất là rừng tự nhiên) đang thực hiện khoán bảo vệ rừng hoặc có nhu cầu khoán bảo vệ rừng trên địa bàn quản lý.
• Chủ động cân đối, bố trí nguồn ngân sách địa phương kết hợp với nguồn hỗ trợ từ ngân sách trung ương để sẵn sàng áp dụng mức chi trả mới ngay sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc quản lý và sử dụng nguồn kinh phí khoán bảo vệ rừng, đảm bảo chi trả đúng đối tượng, đúng định mức, công khai, minh bạch, tránh để xảy ra thất thoát, lãng phí hoặc tiêu cực.
• Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân tích cực tham gia tuần tra, bảo vệ rừng, gắn quyền lợi kinh tế trực tiếp với trách nhiệm giữ gìn và phát triển vốn rừng tại địa phương.

Ý nghĩa và tác động của chính sách đề xuất

Việc thống nhất và nâng mức hỗ trợ khoán bảo vệ rừng mang lại nhiều giá trị to lớn trên các phương diện:

• Về mặt xã hội: Góp phần quan trọng vào công tác xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm ổn định và nâng cao thu nhập cho cộng đồng dân cư sống gần rừng, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội tại các vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa.
• Về mặt môi trường: Khuyến khích người dân gắn bó mật thiết với rừng, nâng cao hiệu quả bảo vệ diện tích rừng tự nhiên hiện có, hạn chế tối đa tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng trái phép, từ đó bảo tồn đa dạng sinh học và tăng khả năng phòng hộ, ứng phó với biến đổi khí hậu.
• Về mặt quản lý nhà nước: Tạo sự đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật lâm nghiệp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về lâm nghiệp từ trung ương đến địa phương.