Tóm tắt Công điện 04/CĐ-TTg năm 2024 về chủ động ứng phó với nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn

Công điện 04/CĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm chủ động ứng phó trước các tác động tiêu cực của hiện tượng El Nino, nguy cơ thiếu hụt nguồn nước nghiêm trọng và xâm nhập mặn sâu tại nhiều vùng trên cả nước, đặc biệt là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, Trung Bộ và Tây Nguyên. Nội dung công điện tập trung chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách bảo đảm nguồn nước cho sinh hoạt và sản xuất.

1. Chỉ đạo đối với Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu lãnh đạo các địa phương chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trên địa bàn:

• Theo dõi sát tình hình và kiểm kê nguồn nước: Thường xuyên cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn; tổ chức kiểm kê, đánh giá cụ thể nguồn nước trữ tại các hồ chứa, sông, kênh rạch để xây dựng kế hoạch phân phối, sử dụng nước hợp lý, tiết kiệm.
• Ưu tiên nguồn nước sinh hoạt: Xác định rõ các khu vực có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt để chủ động triển khai các giải pháp cấp nước, tuyệt đối không để người dân bị thiếu nước sinh hoạt, đặc biệt là tại các vùng sâu, vùng xa, vùng ven biển.
• Điều chỉnh cơ cấu sản xuất nông nghiệp: Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn hướng dẫn người dân điều chỉnh lịch thời vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp ở những vùng không bảo đảm nguồn nước tưới suốt vụ gieo cấy.
• Vận hành tối ưu công trình thủy lợi: Tổ chức nạo vét kênh mương, khơi thông dòng chảy, đắp đập tạm ngăn mặn, giữ ngọt; vận hành hiệu quả các hệ thống thủy lợi để lấy nước, trữ nước tối đa vào hệ thống kênh rạch, hồ chứa.

2. Nhiệm vụ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chịu trách nhiệm chính trong việc chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn trong nông nghiệp:

• Dự báo chuyên ngành: Cung cấp kịp thời thông tin dự báo về nguồn nước, xâm nhập mặn cho các địa phương để chủ động chỉ đạo sản xuất.
• Điều tiết nguồn nước liên hồ chứa: Phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường và các địa phương điều tiết nước các hồ chứa thủy lợi, thủy điện hợp lý, bảo đảm hiệu quả sử dụng nước tổng hợp cho cả hạ du.
• Hỗ trợ kỹ thuật: Hướng dẫn các địa phương áp dụng các biện pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước cho cây trồng cạn và lúa; phổ biến các mô hình sản xuất thích ứng với điều kiện hạn mặn.

3. Nhiệm vụ của Bộ Tài nguyên và Môi trường

Bộ Tài nguyên và Môi trường tập trung vào công tác dự báo và quản lý tài nguyên nước:

• Nâng cao chất lượng dự báo: Chỉ đạo các cơ quan khí tượng thủy văn tăng cường dự báo, cảnh báo sớm về tình trạng hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, cung cấp thông tin kịp thời cho các bộ, ngành và địa phương.
• Giám sát nguồn nước: Tăng cường giám sát việc khai thác, sử dụng nước trên các lưu vực sông, bảo đảm việc chia sẻ nguồn nước hài hòa, hợp lý giữa các mục đích sử dụng.

4. Nhiệm vụ của Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)

Bộ Công Thương phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát điện và cấp nước hạ du:

• Ưu tiên vận hành hồ chứa thủy điện phục vụ cấp nước: Chỉ đạo EVN và các chủ hồ thủy điện phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để điều tiết các hồ chứa thủy điện lớn, ưu tiên xả nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh vùng hạ du khi có yêu cầu.
• Bảo đảm an ninh năng lượng: Xây dựng phương án vận hành hệ thống điện quốc gia an toàn, ổn định trong bối cảnh các hồ thủy điện phải ưu tiên xả nước chống hạn.

5. Nhiệm vụ của các Bộ, ngành liên quan khác

• Bộ Xây dựng: Chỉ đạo các đơn vị cấp nước đô thị chủ động phương án bảo đảm cấp nước sinh hoạt ổn định, không để xảy ra gián đoạn do hạn hán, xâm nhập mặn.
• Bộ Thông tin và Truyền thông: Chỉ đạo các cơ quan báo chí tăng cường tuyên truyền về tình hình hạn hán, xâm nhập mặn và hướng dẫn người dân sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.

Công điện 04/CĐ-TTg thể hiện sự chủ động, quyết liệt của Chính phủ trong việc ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu, nhằm bảo vệ đời sống dân sinh và hạn chế tối đa thiệt hại đối với nền kinh tế.