Giới thiệu chung về Chỉ thị 04/2005/CT-BYT

Chỉ thị 04/2005/CT-BYT được Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành nhằm chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trong mùa hè. Vào thời điểm mùa hè, thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh phát triển, đặc biệt là các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa (tiêu chảy cấp, tả, lỵ, thương hàn), các bệnh do muỗi truyền (sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản) và các dịch bệnh nguy hiểm khác. Chỉ thị này đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các đơn vị trong ngành y tế và các cơ quan liên quan nhằm hạn chế tối đa tỷ lệ mắc và tử vong do dịch bệnh gây ra.

1. Tăng cường công tác chỉ đạo, giám sát và phát hiện sớm dịch bệnh

Bộ Y tế yêu cầu Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và thủ trưởng các đơn vị trực thuộc tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:

• Kiện toàn và củng cố Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh các cấp, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên để kịp thời ứng phó khi có dịch xảy ra trên địa bàn.
• Tăng cường hệ thống giám sát dịch tễ từ trung ương đến địa phương, đặc biệt là tại các vùng trọng điểm, vùng sâu, vùng xa, nơi có ổ dịch cũ hoặc có nguy cơ bùng phát dịch cao.
• Phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh đầu tiên để tiến hành cách ly, xử lý triệt để ổ dịch, không để dịch lây lan diện rộng trong cộng đồng.
• Thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo dịch bệnh truyền nhiễm theo đúng quy định của Bộ Y tế để có phương án chỉ đạo kịp thời.

2. Đảm bảo công tác thu dung, cấp cứu và điều trị bệnh nhân

Để giảm thiểu tỷ lệ tử vong do các dịch bệnh mùa hè, công tác điều trị cần được chuẩn bị chu đáo:

• Các bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh phải chuẩn bị sẵn sàng khu vực cách ly, giường bệnh, trang thiết bị y tế, thuốc, hóa chất và dịch truyền để tiếp nhận, cấp cứu và điều trị bệnh nhân kịp thời.
• Thành lập các đội cấp cứu lưu động tại các bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện để sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật cho tuyến dưới khi có yêu cầu hoặc khi dịch bệnh diễn biến phức tạp.
• Tổ chức tập huấn, cập nhật phác đồ chẩn đoán và điều trị các bệnh truyền nhiễm mùa hè cho cán bộ y tế ở tất cả các tuyến, đặc biệt là tuyến y tế cơ sở.
• Thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp phòng chống lây nhiễm chéo trong bệnh viện, bảo vệ an toàn cho nhân viên y tế và các bệnh nhân khác.

3. Đẩy mạnh công tác thông tin, giáo dục và truyền thông sức khỏe

Công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân đóng vai trò quyết định trong phòng chống dịch bệnh:

• Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thông tin đại chúng để tuyên truyền sâu rộng các biện pháp phòng chống dịch bệnh mùa hè, tập trung vào vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm.
• Khuyến cáo người dân thực hiện ăn chín, uống sôi, sử dụng nước sạch, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Tuyên truyền vận động nhân dân tích cực diệt muỗi, diệt lăng quăng (bọ gậy), nằm màn tránh muỗi đốt để phòng chống sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản.
• Vận động các gia đình đưa trẻ em đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch các loại vắc xin phòng bệnh theo chương trình tiêm chủng mở rộng.

4. Phối hợp liên ngành và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra

Việc phòng chống dịch bệnh đòi hỏi sự tham gia của nhiều ban ngành và công tác kiểm tra nghiêm ngặt:

• Chủ động phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo để triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh trong trường học, nhà trẻ, mẫu giáo, đảm bảo vệ sinh học đường và an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể.
• Phối hợp với ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong việc giám sát, phát hiện và xử lý các ổ dịch bệnh lây truyền từ động vật sang người.
• Tăng cường thanh tra, kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm, các bếp ăn tập thể và các cơ sở cung cấp nước sinh hoạt.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm và phòng chống dịch bệnh theo quy định của pháp luật.

5. Đảm bảo nguồn lực, kinh phí và hậu cần cho công tác phòng chống dịch

Các đơn vị cần chủ động chuẩn bị đầy đủ các điều kiện vật chất phục vụ phòng chống dịch:

• Tham mưu cho Ủy ban nhân dân các cấp bố trí kinh phí dự phòng cho hoạt động phòng chống dịch bệnh, mua sắm trang thiết bị, hóa chất, vắc xin và thuốc men cần thiết.
• Dự trữ đủ hóa chất khử khuẩn (như Cloramin B), máy phun hóa chất và các phương tiện bảo hộ cá nhân để sẵn sàng dập dịch khi có yêu cầu.
• Có chính sách hỗ trợ, động viên kịp thời đối với cán bộ y tế trực tiếp tham gia công tác phòng chống dịch và điều trị bệnh nhân tại các vùng có dịch.