Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5738:2021 về Phòng cháy chữa cháy - Hệ thống báo cháy tự động - Yêu cầu kỹ thuật là văn bản kỹ thuật cốt lõi quy định các yêu cầu bắt buộc trong thiết kế, lắp đặt, thử nghiệm và nghiệm thu hệ thống báo cháy tự động cho các công trình xây dựng tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này mang lại những cập nhật quan trọng nhằm nâng cao mức độ an toàn phòng cháy chữa cháy trong bối cảnh hạ tầng đô thị ngày càng phát triển phức tạp.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với việc thiết kế, lắp đặt mới, cải tạo hoặc nâng cấp hệ thống báo cháy tự động tại các nhà, công trình và các phương tiện giao thông có yêu cầu lắp đặt hệ thống báo cháy.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước về phòng cháy chữa cháy, các đơn vị tư vấn thiết kế, thi công, giám sát, chủ đầu tư và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động xây dựng và vận hành công trình tại Việt Nam.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Tiêu chuẩn TCVN 5738:2021 áp dụng đồng bộ với các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành khác về phòng cháy chữa cháy và an toàn điện. Các tài liệu viện dẫn này là cơ sở pháp lý và kỹ thuật không thể tách rời, đảm bảo tính thống nhất trong việc thiết kế và vận hành hệ thống báo cháy tự động.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Điều khoản này chuẩn hóa các khái niệm chuyên ngành quan trọng để đảm bảo sự hiểu biết thống nhất giữa các bên tham gia:

• Hệ thống báo cháy tự động: Tập hợp các thiết bị có nhiệm vụ tự động phát hiện và chỉ thị đám cháy tại nơi xảy ra, đồng thời phát ra các tín hiệu cảnh báo bằng âm thanh, ánh sáng hoặc truyền tín hiệu đến các hệ thống liên quan.
• Đầu báo cháy: Thiết bị cảm biến nhạy cảm với các hiện tượng kèm theo đám cháy như nhiệt độ tăng cao, khói, ánh sáng (lửa) hoặc các sản phẩm cháy khác.
• Trung tâm báo cháy: Thiết bị tiếp nhận tín hiệu từ các đầu báo cháy và nút ấn báo cháy, xử lý thông tin, hiển thị trạng thái hoạt động của hệ thống và phát tín hiệu điều khiển các thiết bị ngoại vi.
• Nút ấn báo cháy: Thiết bị cho phép con người kích hoạt hệ thống báo cháy bằng tay khi phát hiện đám cháy bằng mắt thường.

Yêu cầu chung đối với hệ thống báo cháy tự động (Điều 4)

Các yêu cầu kỹ thuật cơ bản được quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo tính sẵn sàng, độ tin cậy và hiệu quả hoạt động của hệ thống:

• Hệ thống báo cháy tự động phải hoạt động liên tục 24/24 giờ trong mọi điều kiện thời tiết và môi trường xung quanh.
• Hệ thống phải phát hiện đám cháy một cách nhanh chóng, chính xác theo đúng chức năng đã được thiết kế.
• Tín hiệu báo cháy phải rõ ràng, phân biệt được với các tín hiệu khác của hệ thống (như tín hiệu báo lỗi kỹ thuật, báo nguồn).
• Hệ thống phải có khả năng chống nhiễu tốt, hạn chế tối đa tình trạng báo cháy giả gây hoang mang hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của công trình.
• Nguồn điện cấp cho hệ thống báo cháy tự động phải bao gồm nguồn điện chính (xoay chiều) và nguồn điện dự phòng (ắc quy) để đảm bảo hệ thống vẫn hoạt động bình thường khi mất điện lưới.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn TCVN 5738:2021 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành, thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn cũ TCVN 5738:2001. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này là bước bắt buộc đầu tiên trong quy trình thiết kế và thẩm duyệt thiết kế phòng cháy chữa cháy cho mọi công trình thuộc diện phải lắp đặt hệ thống báo cháy tự động.