Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5452:1991 về Cơ sở giết mổ gia súc - Yêu cầu vệ sinh thú y được ban hành nhằm thiết lập các quy chuẩn kỹ thuật và vệ sinh bắt buộc đối với các cơ sở giết mổ gia súc trên phạm vi cả nước, bảo đảm an toàn dịch bệnh và vệ sinh an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các cơ sở giết mổ gia súc (bao gồm trâu, bò, lợn, dê, cừu) quy mô công nghiệp và bán công nghiệp. Các cơ quan quản lý thú y, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động xây dựng, vận hành và giám sát cơ sở giết mổ có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại văn bản này.

Nội dung cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4

Điều 1: Quy định chung và mục tiêu vệ sinh thú y

• Xác định các yêu cầu kỹ thuật vệ sinh thú y tối thiểu mà một cơ sở giết mổ gia súc phải đáp ứng trong suốt quá trình hoạt động sản xuất và kinh doanh.
• Nhấn mạnh mục tiêu ngăn ngừa triệt để sự lây lan của các tác nhân gây bệnh từ động vật sang người, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo đảm chất lượng thương phẩm của thịt sau giết mổ.
• Yêu cầu mọi quy trình từ tiếp nhận, kiểm tra lâm sàng đến giết mổ và bảo quản đều phải được kiểm soát chặt chẽ bởi cơ quan thú y có thẩm quyền.

Điều 2: Yêu cầu về địa điểm xây dựng cơ sở giết mổ

• Địa điểm xây dựng phải phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch ngành thú y của địa phương.
• Phải cách xa khu dân cư, trường học, bệnh viện, các nguồn gây ô nhiễm nguồn nước hoặc không khí (như bãi rác, nhà máy hóa chất) và các trang trại chăn nuôi khác một khoảng cách an toàn tối thiểu theo quy định pháp luật.
• Khu đất xây dựng phải cao ráo, dễ thoát nước, không bị ngập úng vào mùa mưa và có nguồn nước, nguồn điện ổn định phục vụ sản xuất.
• Giao thông xung quanh cơ sở phải thuận tiện cho việc vận chuyển động vật sống đến và vận chuyển sản phẩm thịt đi tiêu thụ, nhưng không được gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông đô thị.

Điều 3: Bố trí mặt bằng và thiết kế nhà xưởng

• Mặt bằng cơ sở giết mổ phải được thiết kế theo nguyên tắc một chiều, bảo đảm sự tách biệt hoàn toàn giữa khu vực "bẩn" (nơi tiếp nhận, nhốt giữ, giết mổ, cạo lông, lột da) và khu vực "sạch" (nơi pha lóc, làm mát, bảo quản thịt).
• Đường vận chuyển động vật sống và chất thải không được giao cắt với đường vận chuyển thịt thành phẩm để tránh nhiễm chéo vi sinh vật.
• Nhà xưởng phải có kết cấu vững chắc, mái che kín, tường và nền nhà phải làm bằng vật liệu bền, không thấm nước, không trơn trượt, dễ lau chùi và chịu được các hóa chất sát trùng.
• Hệ thống thông gió và chiếu sáng phải được thiết kế đầy đủ tại các khu vực làm việc, đặc biệt là khu vực khám thịt của kiểm dịch viên thú y.

Điều 4: Hệ thống cấp thoát nước và xử lý chất thải

• Nguồn nước sử dụng trong giết mổ và vệ sinh nhà xưởng phải là nước sạch, đạt tiêu chuẩn chất lượng nước dùng cho ăn uống và sinh hoạt theo quy định của Bộ Y tế.
• Hệ thống thoát nước thải phải được thiết kế khép kín, có độ dốc phù hợp, có lưới chắn rác tại các hố ga để thu gom phế phụ phẩm rắn, tránh gây tắc nghẽn đường ống.
• Nước thải từ khu vực giết mổ phải được dẫn qua hệ thống xử lý nước thải tập trung, bảo đảm đạt tiêu chuẩn môi trường trước khi xả ra nguồn tiếp nhận bên ngoài.
• Khu vực chứa chất thải rắn (phân, nội tạng bỏ, rác thải sinh hoạt) phải được bố trí ở cuối hướng gió, có tường bao quanh, nắp đậy kín và phải được dọn dẹp, khử trùng tiêu độc hàng ngày.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn TCVN 5452:1991 có hiệu lực kể từ ngày ban hành và là căn cứ pháp lý kỹ thuật quan trọng để các cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, kiểm tra và cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh thú y cho các cơ sở giết mổ gia súc trên toàn quốc.