Văn bản hợp nhất 1315/VBHN-BLĐTBXH năm 2023 do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành nhằm hợp nhất các quy định hướng dẫn phương pháp rà soát, phân loại hộ nghèo, hộ cận nghèo; xác định thu nhập của hộ làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp có mức sống trung bình giai đoạn 2022-2025. Đây là văn bản pháp lý quan trọng làm cơ sở để các địa phương thực hiện đồng bộ, chính xác công tác giảm nghèo bền vững.

- Phương pháp rà soát và phân loại hộ nghèo, hộ cận nghèo

Phương pháp rà soát được thực hiện thông qua việc khảo sát thu thập thông tin của hộ gia đình, tính điểm và tổng hợp điểm để ước lượng thu nhập cũng như xác định mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản:

• Mức thu nhập bình quân đầu người (Điểm A): Tại khu vực nông thôn, mức 140 điểm tương đương với thu nhập bình quân đầu người là 1.500.000 đồng/người/tháng. Tại khu vực thành thị, mức 175 điểm tương đương với thu nhập bình quân đầu người là 2.000.000 đồng/người/tháng.
• Mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản (Điểm B): Mỗi 10 điểm sẽ tương đương với 01 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản.
• Phân loại Hộ nghèo: Là hộ gia đình có Điểm A ≤ 140 điểm và Điểm B ≥ 30 điểm đối với khu vực nông thôn; hoặc có Điểm A ≤ 175 điểm và Điểm B ≥ 30 điểm đối với khu vực thành thị.
• Phân loại Hộ cận nghèo: Là hộ gia đình có Điểm A ≤ 140 điểm và Điểm B < 30 điểm đối với khu vực nông thôn; hoặc có Điểm A ≤ 175 điểm và Điểm B < 30 điểm đối với khu vực thành thị.

- Quy trình rà soát và lập danh sách hộ gia đình cần rà soát

Quy trình nhận dạng và lập danh sách hộ gia đình đề nghị rà soát được thực hiện chặt chẽ từ cấp cơ sở:

• Đối với hộ có Giấy đề nghị rà soát: Ban Chỉ đạo rà soát cấp xã chủ trì, phối hợp với thôn, tổ dân phố, bản, buôn, khóm, ấp và rà soát viên để lập danh sách. Sử dụng Phiếu A (nhận dạng nhanh đặc điểm hộ gia đình). Nếu hộ gia đình có dưới 04 tiêu chí từ cột 01 đến cột 09 thì sẽ được đưa vào danh sách hộ gia đình cần rà soát (lập theo Phụ lục I).
• Thu thập thông tin và phân loại: Ban Chỉ đạo rà soát cấp xã phối hợp với trưởng thôn và rà soát viên sử dụng Phiếu B để tiến hành thu thập thông tin chi tiết, tính điểm, tổng hợp và phân loại hộ gia đình.
• Thống nhất kết quả: Kết quả rà soát phải được đưa ra họp dân để thống nhất ý kiến, biên bản cuộc họp được lập theo mẫu quy định tại Phụ lục V.
• Phê duyệt danh sách: Danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo và danh sách hộ thoát nghèo, thoát cận nghèo sau khi rà soát được lập theo mẫu tại Phụ lục VI.

- Chế độ báo cáo kết quả rà soát định kỳ hằng năm

Công tác báo cáo kết quả rà soát được phân cấp thực hiện rõ ràng nhằm đảm bảo tính kịp thời và chính xác:

• Sở Lao động - Thương binh và Xã hội: Có trách nhiệm báo cáo kết quả sơ bộ rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo định kỳ hằng năm trên địa bàn tỉnh/thành phố theo Mẫu số 7.1 Phụ lục VII.
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Thực hiện báo cáo kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo định kỳ hằng năm gửi về cơ quan trung ương theo Phụ lục VII.

- Xác định thu nhập của hộ làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp có mức sống trung bình

Việc xác định thu nhập đối với nhóm đối tượng này được thực hiện thông qua Phiếu khảo sát, xác định thu nhập chuyên biệt quy định tại Phụ lục VIII ban hành kèm theo Thông tư này, nhằm đảm bảo đánh giá đúng thực trạng đời sống và thu nhập của người dân trong các lĩnh vực sản xuất đặc thù.

- Hiệu lực và trách nhiệm thi hành

• Ngày có hiệu lực: Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2021.
• Giải quyết vướng mắc: Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, đơn vị và địa phương cần kịp thời phản ánh về Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để xem xét, hướng dẫn giải quyết.