Tổng quan về Tuyên bố của Liên Hợp Quốc về Quyền Trẻ em 1959
Tuyên bố của Liên Hợp Quốc về Quyền Trẻ em năm 1959 là văn kiện quốc tế mang tính nền tảng, khẳng định trẻ em do sự non nớt về thể chất và trí tuệ cần phải được bảo vệ và chăm sóc đặc biệt, bao gồm sự bảo vệ pháp lý thích hợp trước cũng như sau khi ra đời. Văn kiện này đặt ra các chuẩn mực đạo đức và định hướng chính sách cho các quốc gia trong việc bảo vệ thế hệ trẻ.
Thông tin chung về văn bản
- Tên văn bản: Tuyên bố của Liên Hợp Quốc về Quyền Trẻ em (Declaration of the Rights of the Child).
- Cơ quan ban hành: Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (Thông qua theo Nghị quyết 1386 (XIV)).
- Ngày thông qua: Ngày 20 tháng 11 năm 1959.
- Giá trị pháp lý: Tuyên bố quốc tế định hướng và làm cơ sở xây dựng Công ước Quốc tế về Quyền Trẻ em năm 1989 cùng hệ thống pháp luật quốc gia về trẻ em.
Nội dung cốt lõi và 10 nguyên tắc căn bản
Tuyên bố thiết lập 10 nguyên tắc toàn diện nhằm bảo đảm cho trẻ em có một tuổi thơ hạnh phúc và được hưởng các quyền tự do vì lợi ích của bản thân và xã hội:
- Nguyên tắc 1 - Quyền bình đẳng, không phân biệt đối xử: Trẻ em được hưởng tất cả các quyền được ghi nhận trong Tuyên bố mà không có bất kỳ sự phân biệt hay đối xử đối lập nào về chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, chính kiến, nguồn gốc quốc gia hay xã hội, tài sản, dòng dõi hay bất kỳ địa vị nào khác.
- Nguyên tắc 2 - Bảo vệ đặc biệt để phát triển toàn diện: Trẻ em phải được hưởng sự bảo vệ đặc biệt, được tạo điều kiện và hoàn cảnh thuận lợi bằng pháp luật cũng như các phương tiện khác để phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần, đạo đức và xã hội trong điều kiện tự do và nhân phẩm.
- Nguyên tắc 3 - Quyền có tên gọi và quốc tịch: Ngay từ khi sinh ra, trẻ em có quyền nghiễm nhiên được có một tên gọi chính thức và có quốc tịch.
- Nguyên tắc 4 - Quyền an sinh xã hội và chăm sóc y tế: Trẻ em được hưởng các lợi ích về an sinh xã hội, chế độ dinh dưỡng, nhà ở, vui chơi giải trí và các dịch vụ y tế đầy đủ. Mẹ và con phải được hưởng sự chăm sóc và bảo vệ đặc biệt, bao gồm cả chăm sóc trước và sau khi sinh.
- Nguyên tắc 5 - Hỗ trợ trẻ em khuyết tật, tàn tật: Trẻ em bị tàn tật hoặc khiếm khuyết về thể chất, trí tuệ hoặc xã hội phải được hưởng sự điều trị, giáo dục và chăm sóc đặc biệt phù hợp với tình trạng sức khỏe và hoàn cảnh cụ thể.
- Nguyên tắc 6 - Môi trường tình thương và an toàn: Trẻ em cần tình yêu thương và sự thấu hiểu để phát triển đầy đủ và hài hòa nhân cách. Trẻ em phải được lớn lên trong sự chăm sóc, trách nhiệm của cha mẹ và trong một môi trường hòa thuận, an toàn về vật chất lẫn tinh thần.
- Nguyên tắc 7 - Quyền được giáo dục và vui chơi giải trí: Trẻ em có quyền được học tập miễn phí và bắt buộc, tối thiểu là ở cấp tiểu học. Bối cảnh giáo dục phải hướng tới phát triển văn hóa chung, năng lực cá nhân và tinh thần trách nhiệm xã hội. Trẻ em cũng có quyền hoàn toàn được tự do vui chơi, giải trí.
- Nguyên tắc 8 - Ưu tiên bảo vệ và cứu trợ: Trong mọi trường hợp nguy cấp hay thiên tai, trẻ em phải là đối tượng đầu tiên được ưu tiên tiếp nhận sự bảo vệ và cứu trợ.
- Nguyên tắc 9 - Bảo vệ khỏi bóc lột và ngược đãi: Trẻ em phải được bảo vệ chống lại mọi hình thức bỏ mặc, tàn nhẫn và bóc lột. Trẻ em không được phép tham gia lao động khi chưa đạt độ tuổi tối thiểu quy định và không được làm các công việc gây hại cho sức khỏe hoặc cản trở sự phát triển.
- Nguyên tắc 10 - Giáo dục hướng tới hòa bình và bác ái: Trẻ em phải được bảo vệ khỏi các hành vi kích động phân biệt chủng tộc, tôn giáo. Trẻ em cần được nuôi dưỡng và giáo dục trong tinh thần thấu hiểu, vị tha, hữu nghị giữa các dân tộc, hòa bình và huynh đệ bác ái toàn cầu.
Ý nghĩa pháp lý và giá trị thực tiễn
Tuyên bố của Liên Hợp Quốc về Quyền Trẻ em 1959 mang ý nghĩa lịch sử to lớn, làm chuyển biến nhận thức của nhân loại về trách nhiệm đối với trẻ em. Đây là văn kiện tiền đề thúc đẩy sự ra đời của Công ước Quốc tế về Quyền Trẻ em (CRC 1989), đồng thời thúc đẩy các quốc gia thành viên thể chế hóa các quy định bảo vệ trẻ em vào hệ thống pháp luật nội địa.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
VỀ QUYỀN TRẺ EM
(1959)
Lời nói đầu:
Các quốc gia thuộc Liên Hợp Quốc, trong Hiến chương của mình, đã tái khẳng định những quyền con người cơ bản, trong việc tôn trọng nhân phẩm và giá trị của con người, đã quyết định thúc đẩy tiến bộ xã hội và nâng cao mức sống tốt đẹp hơn với nền tự do hơn.
Liên Hợp Quốc, trong Tuyên bố Tổng quát về quyền Con người, tuyên bố rằng mọi người đều được hưởng mọi quyền lợi và tự do, bất kể chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, chính kiến, gốc gác dân tộc hoặc xã hội, tài sản, nơi sinh hoặc bất cứ một thực trạng nào khác.
Trẻ em, do chưa trưởng thành về tinh thần và thể lực cần có sự bảo vệ và chăm sóc đặc biệt, bao gồm sự bảo vệ về pháp lý thích hợp, trước cũng như sau khi sinh.
Nhu cầu được bảo vệ đặc biệt đó đã được nói rõ trong Tuyên bố Giơnevơ về quyền trẻ em năm 1924, và được công nhận trong Tuyên bố Tổng quát về quyền con người và trong các điều lệ của các cơ quan chức năng và các tổ chức quốc tế liên quan tới phúc lợi của trẻ em.
Loài người có trách nhiệm trao cho trẻ điều tốt đẹp nhất.
Vì vậy, Đại hội đồng tuyên bố bản Tuyên bố về quyền trẻ em này nhằm để trẻ em có được tuổi thơ hạnh phúc và, vì điều tốt lành của mình và của xã hội, được hưởng những quyền và tự do được nêu ra ở đây, kêu gọi các bậc cha mẹ, đàn ông và phụ nữ với tư cách những cá nhân, kêu gọi các tổ chức tình nguyện, các giới cầm quyền địa phương và các chính phủ các nước công nhận những quyền này và phấn đấu đề thực hiện bằng luật pháp và những biện pháp khác được tiến hành theo những nguyên tắc sau đây:
Nguyên tắc 1:
Trẻ em phải được hưởng tất cả các quyền được nêu ra trong Tuyên bố này. Tất cả trẻ em, không có ngoại lệ nào, đều được hưởng những quyền này, không có sự phân biệt về chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, chính kiến, quốc tịch hoặc thành phần xã hội, tài sản, nơi sinh hoặc các tình trạng khác dù của trẻ hay gia đình trẻ.
Nguyên tắc 2:
Trẻ phải được chăm sóc đặc biệt, phải có cơ hội hoặc được tạo điều kiện, bằng luật hoặc các biện pháp khác, để giúp trẻ phát triển về thể chất, tinh thần, đạo đức và xã hội một cách bình thường và lành mạnh và trong những điều kiện tự do và tôn trọng nhân phẩm. Trong việc soạn thảo các bộ luật vì mục đích này, những quyền lợi tốt nhất của trẻ phải được xem xét một cách nghiêm túc.
Nguyên tắc 3:
Trẻ em khi sinh ra có quyền được khai sinh và có quốc tịch.
Nguyên tắc 4:
Trẻ em phải được hưởng những lợi ích của an ninh xã hội. Trẻ phải được trưởng thành và phát triển trong môi trường sức khỏe: để đạt được điều này, phải có sự chăm sóc và bảo vệ đặc biệt cho cả trẻ và mẹ của trẻ, đầy đủ trước và sau khi sinh. Trẻ có quyền được hưởng các dịch vụ đầy đủ về dinh dưỡng, nhà ở, giải trí và y tế.
Nguyên tắc 5:
Trẻ bị tàn tật về thể xác, bị thiếu thốn về tinh thần hoặc xã hội sẽ được đối xử, giáo dục và chăm sóc đặc biệt theo điều kiện đặc thù của trẻ yêu cầu.
Nguyên tắc 6:
Vì sự phát triển đầy đủ và đồng bộ về nhân cách, trẻ cần có sự yêu thương và hiểu biết, ở bất cứ đâu có thể, trẻ sẽ lớn lên trong sự chăm sóc và với trách nhiệm của cha mẹ, và trong bất cứ trường hợp nào phải được chăm sóc trong bầu không khí yêu thương và an toàn về mặt vật chất và tinh thần: trẻ trong thời kỳ được chăm sóc sẽ không, trừ trường hợp đặc biệt, tách khỏi mẹ của trẻ. Xã hội và chính quyền có nhiệm vụ phải chăm sóc đặc biệt cho trẻ không có gia đình và cho những trẻ không có các phương tiện hỗ trợ đầy đủ. Nhà nước được yêu cầu hỗ trợ hoặc trả tiền cho việc giúp đỡ những trẻ em trong các gia đình đông con.
Nguyên tắc 7:
Trẻ em có quyền được hưởng giáo dục miễn phí và bắt buộc, ít nhất là bậc tiểu học. Trẻ sẽ được nhận một nền giáo dục có thể phát huy nền văn hóa chung của mình, và giúp trẻ trên cơ sở có cơ hội bình đẳng phát triển khả năng của mình, các nhận thức của mình, và ý thức trách nhiệm về đạo đức và xã hội, và trở thành một thành viên có ích của xã hội.
Tất cả vì trẻ em sẽ là nguyên tắc chỉ đạo cho những người có trách nhiệm giáo dục và hướng dẫn trẻ: trách nhiệm đó trước hết là thuộc bố mẹ trẻ. Trẻ sẽ phải có đủ cơ hội để vui chơi và giải trí, được định hướng theo cùng những mục đích giáo dục: xã hội và chính quyền phải cố gắng phát huy quyền này của trẻ.
Nguyên tắc 8:
Trẻ em trong mọi trường hợp phải là người đầu tiên được nhận sự bảo vệ và cứu giúp.
Nguyên tắc 9:
Trẻ em phải được bảo vệ chống lại mọi hình thức bỏ rơi, tàn ác và bóc lột. Trẻ sẽ không là đối tượng bị buôn bán dù dưới bất kỳ hình thức nào. Trẻ sẽ được nhận vào làm việc trước một độ tuổi tối thiểu thích hợp: trong bất cứ mọi trường hợp, trẻ sẽ không bị bắt buộc hoặc không được phép làm một công việc gì hoặc một nghề nào mà có thể có hại đến sức khỏe và giáo dục của trẻ, hoặc can thiệp vào sự phát triển về mặt thể chất, tinh thần hoặc đạo đức của trẻ.
Nguyên tắc 10:
Trẻ em sẽ được bảo vệ khỏi những tập tục có thể tạo ra mọi hình thức phân biệt chủng tộc và tôn giáo. Trẻ sẽ được nuôi dưỡng trong tinh thần hiểu biết, vị tha, hữu nghị giữa các dân tộc, hòa bình và tình anh em hữu ái và với một nhận thức đầy đủ rằng sức lực và tài năng của trẻ sẽ được cống hiến để phục vụ cho đồng bào mình.
Tuyên bố của Liên Hợp quốc về quyền trẻ em 1959
- Số hiệu: Khongso
- Loại văn bản: Văn bản khác
- Ngày ban hành: 20/11/1959
- Nơi ban hành: Liên hợp quốc
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 04/10/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
