Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5793:1994

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5793:1994 về Vải dệt kim - Phương pháp xác định khối lượng là văn bản kỹ thuật cốt lõi quy định các nguyên tắc, quy trình và phương pháp đo lường khối lượng của các loại vải dệt kim. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc đồng nhất phương pháp thử nghiệm, giúp các doanh nghiệp dệt may, cơ quan kiểm định chất lượng và các bên liên quan đánh giá chính xác định lượng vải, từ đó kiểm soát chất lượng sản phẩm và phục vụ công tác giao thương thương mại.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể như sau:

• Đối tượng áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng cho tất cả các loại vải dệt kim (bao gồm vải dệt kim ngang và vải dệt kim dọc) được sản xuất từ các loại xơ sợi tự nhiên, xơ sợi hóa học hoặc sợi pha.
• Mục đích thử nghiệm: Quy định phương pháp xác định khối lượng trên một đơn vị diện tích (khối lượng mét vuông - g/m²), khối lượng trên một đơn vị chiều dài (khối lượng mét dài - g/m), hoặc khối lượng thực tế của toàn bộ cuộn vải, tấm vải dệt kim.
• Lĩnh vực áp dụng: Tiêu chuẩn được sử dụng rộng rãi trong các phòng thí nghiệm dệt may, nhà máy sản xuất, hoạt động xuất nhập khẩu và kiểm tra chất lượng nhà nước.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để đảm bảo tính chính xác và đồng bộ khi thực hiện phương pháp thử, TCVN 5793:1994 yêu cầu áp dụng kết hợp với các tiêu chuẩn viện dẫn quan trọng sau:

• TCVN 1748:1991 (ISO 139): Vật liệu dệt - Môi trường chuẩn để điều hòa và thử nghiệm. Tiêu chuẩn này quy định các thông số kỹ thuật về nhiệt độ và độ ẩm tương đối của phòng thí nghiệm nhằm đảm bảo mẫu vải đạt trạng thái cân bằng ẩm chuẩn trước khi cân.
• TCVN 5791:1994: Vải dệt kim - Phương pháp lấy mẫu. Tiêu chuẩn này hướng dẫn cách thức lấy mẫu đại diện từ lô hàng để đảm bảo kết quả thử nghiệm phản ánh đúng tính chất của cả lô vải.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành nhằm tránh sự hiểu sai lệch trong quá trình thực hiện và báo cáo kết quả:

• Khối lượng trên một đơn vị diện tích (g/m²): Là khối lượng tính bằng gam của một mét vuông vải dệt kim sau khi đã được điều hòa trong môi trường khí hậu chuẩn.
• Khối lượng trên một đơn vị chiều dài (g/m): Là khối lượng tính bằng gam của một mét dài vải dệt kim tính theo chiều khổ vải thực tế (bao gồm cả biên vải hoặc không tùy theo thỏa thuận thương mại) ở trạng thái cân bằng ẩm.
• Khối lượng thương mại: Khối lượng của vải dệt kim được tính toán dựa trên khối lượng khô tuyệt đối cộng thêm tỷ lệ hồi ẩm thương mại quy chuẩn của loại nguyên liệu dệt tương ứng.

Điều 4: Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

Để tiến hành xác định khối lượng vải dệt kim một cách chính xác, phòng thử nghiệm cần được trang bị đầy đủ các thiết bị, dụng cụ đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt sau:

• Cân phân tích và cân kỹ thuật: Phải có độ chính xác phù hợp với kích thước mẫu thử. Đối với việc cân các mẫu thử nhỏ (mẫu cắt), cân phải có độ chính xác tối thiểu đến 0,01g. Đối với việc cân nguyên cuộn vải hoặc tấm vải lớn, sử dụng cân có độ chính xác đến 1g hoặc 10g tùy thuộc vào tổng khối lượng của cuộn vải.
• Thiết bị cắt mẫu chuẩn (Dao cắt mẫu hình tròn hoặc khuôn cắt): Dụng cụ chuyên dụng dùng để cắt các mẫu thử có diện tích xác định (thường là 100 cm² hoặc lớn hơn) một cách nhanh chóng, mép cắt sắc gọn, không làm xơ tước hoặc biến dạng cấu trúc dệt kim của vải.
• Thước đo kích thước: Thước kim loại hoặc thước cuộn có vạch chia rõ ràng đến 1mm để đo chiều dài, chiều rộng của mẫu thử hoặc khổ rộng của cuộn vải dệt kim.
• Tủ sấy thông gió: Thiết bị có khả năng khống chế và duy trì nhiệt độ ổn định ở mức 105 độ C (sai lệch không quá 2 độ C) để sấy khô mẫu thử đến khối lượng khô tuyệt đối khi có yêu cầu xác định khối lượng thương mại.