Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5276:1990 do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định về phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu đối với các sản phẩm thủy sản. Tiêu chuẩn này nhằm đảm bảo tính đồng nhất, đại diện và khách quan của mẫu thử nghiệm phục vụ cho công tác kiểm tra chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm.

- Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu đối với các loại thủy sản tươi sống, thủy sản đông lạnh, thủy sản khô, thủy sản muối, thủy sản hun khói và các loại sản phẩm thủy sản đóng hộp.
• Quy trình lấy mẫu được áp dụng thống nhất cho các hoạt động đánh giá cảm quan, kiểm tra các chỉ tiêu lý - hóa và phân tích vi sinh vật trong phòng thí nghiệm.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thủy sản và các cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm thủy sản tại Việt Nam.

- Các thuật ngữ và định nghĩa cơ bản (Điều 2)

• Lô hàng: Là một lượng sản phẩm thủy sản cùng loại, cùng hạng chất lượng, được sản xuất trong cùng một khoảng thời gian hoặc cùng một chuyến hàng, có cùng một loại bao bì và nhãn mác, được giao nhận cùng một lúc.
• Mẫu ban đầu (Mẫu đơn): Là lượng sản phẩm được lấy ra từ một vị trí nhất định trong lô hàng tại một thời điểm cụ thể.
• Mẫu chung: Là mẫu được tạo thành bằng cách gộp chung và trộn đều tất cả các mẫu ban đầu đã lấy từ lô hàng.
• Mẫu trung bình thí nghiệm: Là một phần của mẫu chung được rút gọn theo phương pháp quy định để gửi đến phòng thí nghiệm tiến hành phân tích các chỉ tiêu chất lượng.

- Nguyên tắc chung trong quá trình lấy mẫu (Điều 3)

• Việc lấy mẫu phải do người có chuyên môn, được đào tạo về kỹ thuật lấy mẫu thủy sản thực hiện để đảm bảo tính khách quan và chính xác.
• Quá trình lấy mẫu phải đảm bảo mẫu thử có tính đại diện cao nhất cho toàn bộ lô hàng, không làm thay đổi tính chất ban đầu của sản phẩm.
• Phải lập biên bản lấy mẫu ngay sau khi hoàn thành quá trình lấy mẫu, ghi rõ các thông tin về lô hàng, thời gian, địa điểm và người thực hiện.
• Mẫu sau khi lấy phải được niêm phong, dán nhãn rõ ràng và bảo quản trong điều kiện nhiệt độ phù hợp để tránh hư hỏng hoặc biến đổi chất lượng trước khi phân tích.

- Yêu cầu đối với thiết bị và dụng cụ lấy mẫu (Điều 4)

• Dụng cụ lấy mẫu phải được làm từ vật liệu bền, không gỉ, không phản ứng hóa học với sản phẩm thủy sản và dễ dàng vệ sinh, khử trùng.
• Đối với việc lấy mẫu kiểm tra vi sinh vật, tất cả các dụng cụ lấy mẫu, hộp chứa mẫu phải được tiệt trùng hoàn toàn trước khi sử dụng để tránh nhiễm chéo.
• Thiết bị bảo quản và vận chuyển mẫu (như thùng cách nhiệt, tủ lạnh di động) phải hoạt động ổn định, đảm bảo duy trì đúng nhiệt độ yêu cầu của từng loại sản phẩm thủy sản trong suốt quá trình di chuyển.