Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9988:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9988:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 12875:2011. Tiêu chuẩn này quy định chi tiết về việc xác định nguồn gốc sản phẩm cá có vây, tập trung vào các yêu cầu đối với thông tin cần phải ghi lại trong suốt chuỗi phân phối cá đánh bắt từ tự nhiên. Mục tiêu cốt lõi của tiêu chuẩn là đảm bảo tính minh bạch, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm từ khâu khai thác đến tay người tiêu dùng cuối cùng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các bên tham gia vào chuỗi cung ứng và phân phối cá đánh bắt tự nhiên, bao gồm:

• Các tàu đánh bắt, phương tiện khai thác thủy sản trên biển và vùng nước nội địa.
• Các cảng cá, điểm bốc dỡ và đơn vị thu mua, đấu giá sản phẩm thủy sản đầu tiên.
• Các cơ sở chế biến, đóng gói, bảo quản và lưu kho sản phẩm cá có vây.
• Các đơn vị vận chuyển, nhà phân phối bán buôn và bán lẻ sản phẩm thủy sản.

Các thông tin cốt lõi cần ghi lại trong chuỗi phân phối

Để đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc hiệu quả, tiêu chuẩn quy định các nhóm thông tin bắt buộc phải được ghi nhận và lưu trữ tại từng mắt xích của chuỗi cung ứng:

• Thông tin tại giai đoạn đánh bắt và bốc dỡ: Bao gồm tên và số hiệu tàu đánh bắt, ngư cụ sử dụng, vùng biển khai thác (vùng FAO hoặc tọa độ cụ thể), thời gian đánh bắt, loài cá (tên khoa học và tên thương mại), khối lượng sản phẩm và tình trạng bảo quản ban đầu.
• Thông tin tại điểm tiếp nhận đầu tiên: Ghi lại thông tin về cảng bốc dỡ, ngày giờ bốc dỡ, thông tin của đơn vị thu mua đầu tiên, mã số lô hàng được thiết lập để nhận diện sản phẩm.
• Thông tin trong quá trình chế biến và đóng gói: Ghi nhận chi tiết về nguyên liệu đầu vào (liên kết với mã lô hàng đánh bắt), quy trình chế biến, các chất phụ gia hoặc thành phần bổ sung (nếu có), thông tin bao bì, ngày sản xuất, hạn sử dụng và mã lô hàng thành phẩm mới được tạo ra.
• Thông tin trong quá trình vận chuyển và lưu kho: Ghi lại điều kiện nhiệt độ bảo quản trong suốt quá trình vận chuyển, thông tin phương tiện vận chuyển, danh sách các bên giao và nhận hàng, thời gian xuất kho và nhập kho.
• Thông tin tại điểm bán lẻ: Đảm bảo nhãn mác sản phẩm hiển thị đầy đủ thông tin truy xuất nguồn gốc cơ bản cho người tiêu dùng, bao gồm xuất xứ, loài cá và phương pháp khai thác.

Nguyên tắc xác định nguồn gốc sản phẩm

Tiêu chuẩn TCVN 9988:2013 vận hành dựa trên các nguyên tắc kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm duy trì tính liên tục của thông tin:

• Nguyên tắc một bước trước - một bước sau (One-step-forward, one-step-back): Mỗi mắt xích trong chuỗi phân phối phải có khả năng xác định rõ ràng đơn vị đã cung cấp sản phẩm cho mình và đơn vị tiếp theo nhận sản phẩm từ mình.
• Sự liên kết thông tin liên tục: Thông tin về nguồn gốc phải được truyền tải song song với dòng luân chuyển vật chất của sản phẩm cá có vây, không được để xảy ra tình trạng đứt gãy thông tin tại bất kỳ công đoạn nào.
• Quản lý mã lô hàng duy nhất: Mỗi lô sản phẩm phải được định danh bằng một mã số duy nhất để tránh nhầm lẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu dữ liệu khi có sự cố về an toàn thực phẩm xảy ra.