Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9609:2013 hoàn toàn tương đương với ISO 5500:1986, quy định các phương pháp lấy mẫu đối với khô dầu (sản phẩm thu được sau khi ép hoặc chiết xuất dầu từ các loại hạt có dầu). Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung cốt lõi từ Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này xác định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp lấy mẫu đối với khô dầu được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi hoặc nguyên liệu công nghiệp. Các nội dung chính bao gồm:

• Áp dụng cho tất cả các loại khô dầu dạng bánh, dạng bột mịn, dạng mảnh hoặc dạng viên (pellets).
• Không áp dụng cho các loại hạt có dầu chưa qua chế biến hoặc các sản phẩm dầu béo dạng lỏng.
• Quy định này hướng tới việc đảm bảo mẫu thử nghiệm đại diện chính xác cho toàn bộ lô hàng, phục vụ cho công tác kiểm tra chất lượng, giao nhận và giải quyết tranh chấp thương mại.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần tham chiếu đến các tài liệu kỹ thuật liên quan. Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia về phương pháp thử, xác định độ ẩm, hàm lượng dầu và các chỉ tiêu lý hóa khác của khô dầu. Việc áp dụng các tài liệu viện dẫn này phải tuân thủ phiên bản mới nhất được cập nhật.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình thực hiện lấy mẫu khô dầu:

• Lô hàng (Consignment): Là lượng khô dầu được giao nhận cùng một lúc và được bảo đảm bằng một tập chứng từ cụ thể. Lô hàng có thể bao gồm một hoặc nhiều phương tiện vận chuyển hoặc bao gói.
• Mẫu ban đầu (Increment): Là một lượng khô dầu nhỏ được lấy ra tại một thời điểm, từ một vị trí duy nhất trong lô hàng.
• Mẫu chung (Bulk sample): Là lượng khô dầu thu được bằng cách gộp chung và trộn đều tất cả các mẫu ban đầu được lấy từ cùng một lô hàng.
• Mẫu rút gọn (Reduced sample): Là mẫu được chuẩn bị bằng cách chia nhỏ mẫu chung theo phương pháp phân chia khoa học để giảm khối lượng nhưng vẫn đảm bảo tính đại diện.
• Mẫu thử nghiệm (Laboratory sample): Là mẫu được chuẩn bị từ mẫu rút gọn hoặc mẫu chung, được đóng gói và niêm phong cẩn thận để gửi đến phòng thử nghiệm tiến hành phân tích các chỉ tiêu chất lượng.

- Nguyên tắc chung và yêu cầu kỹ thuật khi lấy mẫu (Điều 4)

Để đảm bảo tính khách quan và độ chính xác của kết quả phân tích, quá trình lấy mẫu phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Nhân sự thực hiện: Việc lấy mẫu phải được thực hiện bởi các kỹ thuật viên có kinh nghiệm, đã qua đào tạo chuyên môn hoặc các bên giám định độc lập được các bên liên quan thừa nhận.
• Bảo vệ mẫu: Trong suốt quá trình lấy mẫu, chuẩn bị mẫu và bảo quản mẫu, phải bảo vệ mẫu tuyệt đối tránh khỏi các tác động của môi trường như mưa, ánh nắng mặt trời trực tiếp, bụi bẩn, côn trùng và sự nhiễm tạp chất chéo.
• Dụng cụ lấy mẫu: Tất cả các dụng cụ lấy mẫu, chứa mẫu phải sạch sẽ, khô ráo, không có mùi lạ và được làm bằng vật liệu không phản ứng hóa học với khô dầu (như thép không gỉ hoặc nhựa chuyên dụng).
• Tính đại diện: Mẫu phải được lấy ở nhiều vị trí khác nhau của lô hàng. Đối với hàng rời đang chuyển động (trên băng tải), việc lấy mẫu tại các khoảng thời gian đều nhau là phương pháp tối ưu nhất để đạt được tính đại diện cao.
• An toàn lao động: Người lấy mẫu phải tuân thủ các quy định về an toàn lao động tại khu vực lấy mẫu, đặc biệt là khi lấy mẫu trên tàu biển, silo chứa hoặc các phương tiện vận chuyển lớn.