Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9549:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 1421:1998, quy định các phương pháp xác định độ bền kéo và độ giãn dài khi đứt của vải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo. Dưới đây là phần tóm tắt chuyên sâu và chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này mô tả chi tiết hai phương pháp thử nghiệm vật lý nhằm xác định lực kéo đứt và độ giãn dài khi đứt của các loại vải được tráng phủ bằng cao su hoặc chất dẻo:

• Phương pháp 1 (Phương pháp băng vải - Strip test method): Đây là phương pháp thử nghiệm sử dụng mẫu thử dạng băng vải có kích thước tiêu chuẩn được chuẩn bị sẵn. Phương pháp này áp dụng rộng rãi cho hầu hết các loại vải tráng phủ thông thường, ngoại trừ các vật liệu có độ giãn dài cực kỳ cao hoặc các cấu trúc dệt đặc thù không thể cắt thành băng vải chuẩn mà không làm ảnh hưởng đến cấu trúc sợi.
• Phương pháp 2 (Phương pháp Grab - Grab test method): Phương pháp này chỉ xác định độ bền kéo (lực kéo đứt) bằng cách kẹp một phần chiều rộng của mẫu thử lớn hơn. Phương pháp Grab đặc biệt phù hợp cho các loại vải tráng phủ có cấu trúc dệt đặc biệt, dễ bị rút sợi hoặc các loại vải khó chuẩn bị mẫu theo phương pháp băng vải thông thường.
• Cả hai phương pháp đều được áp dụng cho các mẫu thử ở trạng thái cân bằng với môi trường khí quyển tiêu chuẩn để thử nghiệm, hoặc ở trạng thái ướt (sau khi ngâm nước theo quy trình quy định).

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 1592 (ISO 2231): Vải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo - Môi trường chuẩn để điều hòa và thử nghiệm.
• ISO 2286-1: Vải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo - Xác định đặc tính cuộn - Phần 1: Phương pháp xác định chiều dài, chiều rộng và khối lượng tịnh.
• ISO 7500-1: Vật liệu kim loại - Kiểm định máy thử nghiệm tĩnh một trục - Phần 1: Máy thử kéo/nén - Kiểm định và hiệu chuẩn hệ thống đo lực.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa kỹ thuật cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng kết quả đo lường trong phòng thí nghiệm:

• Độ bền kéo (Tensile strength): Lực tối đa ghi nhận được trong quá trình kéo đứt mẫu thử đến khi đứt hoàn toàn, biểu thị bằng đơn vị Newton (N).
• Lực kéo đứt tối đa (Maximum force): Lực lớn nhất tác dụng lên mẫu thử trong suốt quá trình thử kéo đến khi mẫu bị phá hủy hoàn toàn.
• Độ giãn dài khi đứt (Elongation at break): Độ giãn của mẫu thử tại thời điểm đứt, được biểu thị bằng tỷ lệ phần trăm (%) so với chiều dài ban đầu giữa hai vạch dấu hoặc giữa hai kẹp của máy thử.
• Chiều dài ban đầu (Gauge length): Khoảng cách ban đầu giữa hai điểm kẹp hoặc hai vạch dấu trên mẫu thử trước khi tác dụng lực kéo.

Điều 4: Nguyên tắc thử nghiệm

Nguyên tắc chung của cả hai phương pháp thử nghiệm được quy định cụ thể như sau:

• Mẫu thử được kéo giãn liên tục theo một hướng nhất định bằng máy thử kéo chuyên dụng hoạt động với tốc độ kéo giãn không đổi (CRE - Constant Rate of Extension) cho đến khi mẫu thử bị đứt hoàn toàn.
• Trong suốt quá trình thử nghiệm, hệ thống đo lường tự động của máy sẽ ghi lại giá trị lực kéo tác dụng và độ giãn dài tương ứng của mẫu thử tại từng thời điểm.
• Từ các dữ liệu thực nghiệm ghi nhận được, tiến hành xác định lực kéo đứt tối đa (độ bền kéo) và tính toán phần trăm độ giãn dài tại thời điểm đứt của mẫu vải tráng phủ cao su hoặc chất dẻo.