Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9131:2011

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9131:2011 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 6870:2002, quy định phương pháp định tính zearalenone trong thức ăn chăn nuôi. Đây là một tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp kiểm soát độc tố nấm mốc (mycotoxin) trong nguyên liệu và sản phẩm thức ăn chăn nuôi, bảo vệ sức khỏe vật nuôi và an toàn thực phẩm cho con người. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Phương pháp này áp dụng để định tính zearalenone trong thức ăn chăn nuôi, đặc biệt là trong ngô (bắp) và các sản phẩm từ ngô.
• Giới hạn phát hiện tối thiểu của phương pháp này là khoảng 50 microgam zearalenone trên một kilôgam mẫu thử (50 µg/kg).
• Tiêu chuẩn này cung cấp một quy trình sàng lọc hiệu quả để phát hiện sự hiện diện của độc tố zearalenone trước khi tiến hành các thử nghiệm định lượng phức tạp hơn nếu cần thiết.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan là bắt buộc:

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn đóng vai trò là nền tảng cho các bước chuẩn bị mẫu và lấy mẫu.
• Tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm tiêu chuẩn về lấy mẫu thức ăn chăn nuôi (tương đương với ISO 6497), đảm bảo mẫu thử được lấy một cách đồng nhất và đại diện cho toàn bộ lô hàng.
• Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

Nguyên tắc phân tích định tính zearalenone được thực hiện qua các bước kỹ thuật nghiêm ngặt sau:

• Chiết xuất: Phần mẫu thử được chiết bằng dung môi chloroform để hòa tan hoàn toàn lượng zearalenone có trong mẫu.
• Lọc và làm sạch: Dịch chiết thu được sau đó được lọc và làm sạch bằng cách chuyển qua cột sắc ký hoặc sử dụng các dung môi thích hợp để loại bỏ các tạp chất gây nhiễu quá trình phân tích.
• Cô đặc: Dịch chiết đã làm sạch được cô đặc bằng cách bay hơi dung môi dưới áp suất giảm hoặc dòng khí nitơ để thu được cặn khô hoặc thể tích nhỏ thích hợp.
• Sắc ký lớp mỏng (TLC): Tiến hành chấm dịch cô đặc và dung dịch chuẩn zearalenone lên bản mỏng sắc ký. Phát triển bản mỏng bằng hệ dung môi thích hợp để tách zearalenone ra khỏi các chất khác.
• Phát hiện và xác nhận: Quan sát bản mỏng dưới ánh sáng tử ngoại (UV) ở bước sóng thích hợp (thường là 254 nm hoặc 365 nm). Sự xuất hiện của vết huỳnh quang có màu sắc và hệ số di chuyển (Rf) trùng khớp với vết của dung dịch chuẩn cho phép kết luận về sự hiện diện của zearalenone trong mẫu thử.

Điều 4: Thuốc thử và vật liệu

Tiêu chuẩn quy định cụ thể các loại hóa chất, thuốc thử phải sử dụng để đảm bảo độ chính xác và tính lặp lại của phép thử:

• Yêu cầu chung: Chỉ sử dụng các thuốc thử thuộc loại tinh khiết phân tích và nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương, trừ khi có quy định khác.
• Dung môi chiết và rửa: Chloroform, diethyl ether, benzene, acetonitrile, n-hexane và các hệ dung môi pha động được chuẩn bị theo tỷ lệ chính xác để phục vụ quá trình khai triển sắc ký.
• Chất chuẩn zearalenone: Sử dụng chất chuẩn zearalenone tinh khiết để pha chế các dung dịch chuẩn gốc và dung dịch chuẩn làm việc với nồng độ xác định, phục vụ cho việc so sánh đối chiếu trên bản mỏng.
• Vật liệu hỗ trợ: Bản mỏng sắc ký (thường là silica gel), chất hấp phụ cho quá trình làm sạch dịch chiết, và các chất làm khô như natri sulfat khan để loại bỏ nước hoàn toàn khỏi dịch chiết trước khi cô đặc.