Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8817-9:2011

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8817-9:2011 do Viện Khoa học và Công nghệ Giao thông Vận tải biên soạn, Bộ Giao thông Vận tải đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định chi tiết về phương pháp thử nghiệm chưng cất đối với nhũ tương nhựa đường axit, nhằm xác định các thành phần cơ bản cấu thành nên vật liệu này phục vụ cho công tác thi công và nghiệm thu công trình giao thông đường bộ.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn được quy định rõ ràng nhằm định hướng cho các đơn vị thí nghiệm và kiểm định chất lượng:

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định lượng chất liên kết nhựa đường còn lại (hàm lượng nhựa đường) và hàm lượng dầu (chất chưng cất) có trong nhũ tương nhựa đường axit bằng phương pháp chưng cất ở nhiệt độ cao.
• Phương pháp thử nghiệm này áp dụng cho tất cả các loại nhũ tương nhựa đường axit bao gồm nhũ tương phân tách nhanh (CRS), nhũ tương phân tách trung bình (CMS) và nhũ tương phân tách chậm (CSS).
• Kết quả thử nghiệm chưng cất là cơ sở quan trọng để đánh giá chất lượng của nhũ tương nhựa đường axit trước khi đưa vào sử dụng trong các công trình xây dựng đường bộ.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, cần viện dẫn và phối hợp sử dụng các tài liệu tiêu chuẩn sau:

• TCVN 8817-1: Nhũ tương nhựa đường axit - Phần 1: Yêu cầu kỹ thuật. Tài liệu này cung cấp các chỉ tiêu kỹ thuật bắt buộc mà nhũ tương nhựa đường axit phải đạt được.
• TCVN 8817-2: Nhũ tương nhựa đường axit - Phần 2: Phương pháp lấy mẫu. Quy trình lấy mẫu thử nghiệm phải tuân thủ nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn này để đảm bảo tính đại diện của mẫu.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ một số khái niệm chuyên ngành cốt lõi phục vụ cho quá trình thử nghiệm và đọc hiểu kết quả:

• Nhũ tương nhựa đường axit (Cationic Emulsified Asphalt): Là một hệ phân tán mịn của các hạt nhựa đường trong nước dưới sự có mặt của chất nhũ hóa hoạt tính bề mặt mang điện tích dương (axit).
• Chất liên kết nhựa đường còn lại (Asphalt Residue): Là phần nhựa đường còn lại trong bình chưng cất sau khi đã bay hơi hoàn toàn nước và các dung môi dầu nhẹ ở nhiệt độ quy định.
• Chất chưng cất dầu (Oil Distillate): Là lượng dung môi dầu nhẹ được tách ra từ nhũ tương nhựa đường axit trong quá trình chưng cất và được ngưng tụ, thu hồi riêng biệt.

Điều 4: Ý nghĩa và ứng dụng của phương pháp thử

Ý nghĩa thực tiễn của phương pháp chưng cất nhũ tương nhựa đường axit được thể hiện qua các khía cạnh sau:

• Xác định chính xác tỷ lệ phần trăm của chất liên kết nhựa đường, nước và chất chưng cất dầu có trong nhũ tương. Đây là các thông số quyết định đến khả năng bám dính, thời gian phân tách và cường độ của lớp vật liệu sau khi thi công.
• Phần nhựa đường còn lại sau khi chưng cất ở nhiệt độ 260 độ C sẽ được giữ lại để thực hiện các thử nghiệm cơ lý tiếp theo nhằm đánh giá chất lượng nhựa đường gốc, bao gồm thử nghiệm độ kim lún, độ kéo kéo dài và độ hòa tan trong trichloroethylene.
• Giúp các nhà thầu, đơn vị tư vấn giám sát và chủ đầu tư kiểm soát chặt chẽ chất lượng vật liệu đầu vào, ngăn ngừa việc sử dụng nhũ tương kém chất lượng hoặc bị pha loãng quá mức cho phép.