Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7917-6:2008

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7917-6:2008 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 60851-6:1996 và các sửa đổi Amd 1:1997, Amd 2:2003. Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp thử nghiệm cụ thể để xác định các đặc tính nhiệt của dây quấn (dây điện từ), bao gồm cả dây tròn và dây dẹt có bọc lớp cách điện bằng men hoặc sợi.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các phương pháp thử nghiệm cốt lõi và các quy định kỹ thuật được nêu trong tiêu chuẩn nhằm đánh giá khả năng chịu nhiệt của dây quấn:

• Mục đích: Đánh giá khả năng chịu đựng sự thay đổi nhiệt độ đột ngột của lớp vỏ cách điện mà không bị nứt hoặc bong tróc khi dây bị kéo căng hoặc uốn cong quanh một trục gá.
• Cách tiến hành: Mẫu thử được quấn quanh một trục gá có đường kính quy định hoặc được kéo giãn với tỷ lệ phần trăm xác định trước. Sau đó, mẫu được đặt vào tủ sấy ở nhiệt độ thử nghiệm quy định trong một khoảng thời gian cụ thể (thường là 30 phút).
• Yêu cầu đạt: Sau khi lấy ra khỏi tủ sấy và để nguội về nhiệt độ phòng, lớp cách điện của dây không được xuất hiện bất kỳ vết nứt nào khi quan sát dưới kính phóng đại có độ phân giải quy định.

• Mục đích: Xác định khả năng chống lại sự đâm xuyên hoặc cắt đứt của lớp cách điện dưới tác động đồng thời của lực cơ học và nhiệt độ cao.
• Cách tiến hành: Hai đoạn dây mẫu được đặt chéo nhau một góc 90 độ dưới một lực ép cơ học xác định. Nhiệt độ của hệ thống được tăng lên liên tục với tốc độ không đổi cho đến khi xảy ra sự cố ngắn mạch giữa hai dây do lớp cách điện bị nóng chảy và xuyên thủng.
• Kết quả: Nhiệt độ tại thời điểm xảy ra ngắn mạch (nhiệt độ chảy sập) được ghi lại để làm chỉ số đánh giá độ bền cắt của vật liệu cách điện.

• Mục đích: Đo lường lượng chất bay hơi thoát ra từ lớp cách điện của dây quấn khi bị nung nóng, phản ánh mức độ ổn định hóa học và mức độ đóng rắn của lớp men cách điện.
• Cách tiến hành: Mẫu dây được cân chính xác trước và sau khi sấy ở nhiệt độ cao trong khoảng thời gian quy định. Phần trăm khối lượng bị giảm được tính toán dựa trên sự chênh lệch khối lượng trước và sau khi sấy.

• Mục đích: Xác định tuổi thọ nhiệt và chỉ số nhiệt (Temperature Index - TI) của dây quấn, làm cơ sở để phân loại cấp chịu nhiệt của sản phẩm.
• Phương pháp đánh giá: Thử nghiệm lão hóa nhiệt gia tốc được thực hiện ở ít nhất ba mức nhiệt độ khác nhau để xây dựng đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa tuổi thọ và nghịch đảo nhiệt độ tuyệt đối (đồ thị Arrhenius). Từ đồ thị này, xác định nhiệt độ tương ứng với tuổi thọ thiết kế tiêu chuẩn (thường là 20.000 giờ).

• Đảm bảo chất lượng sản xuất: Giúp các nhà sản xuất dây quấn kiểm soát chặt chẽ quy trình công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của ngành điện - điện tử.
• Cơ sở thử nghiệm và nghiệm thu: Cung cấp quy trình chuẩn hóa, khách quan cho các phòng thử nghiệm độc lập và các cơ quan kiểm định chất lượng để đánh giá sự phù hợp của sản phẩm trước khi đưa vào lưu thông trên thị trường.
• Hỗ trợ thiết kế thiết bị điện: Giúp các kỹ sư thiết kế máy biến áp, động cơ điện, cuộn cảm lựa chọn được loại dây quấn có đặc tính nhiệt phù hợp với điều kiện vận hành thực tế, đảm bảo an toàn và độ bền cho thiết bị.