Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6695-1:2000

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6695-1:2000 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 2382-1 : 1993) về Công nghệ Thông tin - Từ vựng - Phần 1: Các thuật ngữ cơ bản là văn bản kỹ thuật nền tảng nhằm chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ chuyên ngành công nghệ thông tin tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này giúp thống nhất cách hiểu, cách sử dụng ngôn ngữ trong nghiên cứu, đào tạo, sản xuất và xây dựng các văn bản pháp lý liên quan đến công nghệ thông tin.

Lưu ý: Các thông tin về số hiệu văn bản cụ thể, cơ quan ban hành, ngày ban hành, ngày áp dụng và tình trạng hiệu lực hiện chưa được ghi nhận chi tiết trong nguồn dữ liệu trích xuất.

- Định nghĩa về các thành phần cơ bản của hệ thống

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi để phân biệt rõ ràng giữa phần cứng, phần mềm và phần sụn trong một hệ thống tin học:

• Phần cứng (Hardware): Là các thành phần vật lý, thiết bị ngoại vi và các mạch điện tử cấu thành nên hệ thống máy tính hoặc hệ thống xử lý thông tin.
• Phần mềm (Software): Là tập hợp các chương trình máy tính, thủ tục, quy tắc và các tài liệu liên quan đến việc vận hành hệ thống xử lý thông tin.
• Phần sụn (Firmware): Là sự kết hợp giữa phần cứng và phần mềm, trong đó chương trình hoặc dữ liệu được ghi cố định vào bộ nhớ chỉ đọc (ROM) hoặc các linh kiện phần cứng tương đương, không thể thay đổi dễ dàng trong quá trình vận hành thông thường.

- Phân loại và định nghĩa các loại phần mềm

Tiêu chuẩn phân loại chi tiết các dạng phần mềm dựa trên chức năng, vai trò và mục đích sử dụng trong hệ thống:

• Phần mềm ứng dụng / Chương trình ứng dụng (Application software / Application program): Là phần mềm hoặc một chương trình chuyên dùng được thiết kế để giải quyết một vấn đề ứng dụng cụ thể của người dùng.
• Phần mềm hệ thống (System software): Là phần mềm độc lập đóng vai trò trợ giúp cho việc khai thác phần mềm ứng dụng. Đây là phần mềm điều khiển việc thực hiện các chương trình và có thể cung cấp các dịch vụ nền tảng như cấp phát tài nguyên hệ thống, lập lịch, điều khiển hoạt động vào - ra (I/O) và quản lý dữ liệu.
• Phần mềm hỗ trợ (Support software / Support program): Là phần mềm hoặc chương trình trợ giúp cho việc phát triển, bảo trì hoặc hỗ trợ việc sử dụng một phần mềm khác, hoặc cung cấp các chức năng mang tính tổng quát độc lập với ứng dụng cụ thể.

- Các khái niệm về chương trình và cấu trúc vận hành

Tiêu chuẩn định nghĩa các thuật ngữ liên quan đến cấu trúc lập trình và công cụ xử lý dữ liệu:

• Chương trình / Chương trình máy tính (Program / Computer program): Là một chuỗi các chỉ thị hoặc câu lệnh được sắp xếp theo một trình tự logic để máy tính có thể thực hiện một công việc hoặc giải quyết một bài toán cụ thể.
• Chương trình con (Routine): Là một phần của chương trình máy tính, thực hiện một nhiệm vụ xác định và có thể được gọi thực hiện nhiều lần từ các vị trí khác nhau trong chương trình chính hoặc từ các chương trình khác.
• Chương trình bảng tính (Spreadsheet program): Là chương trình dùng để hiển thị một bảng có các ô được bố trí theo hàng, cột và có mối quan hệ với nhau được xác định bởi người dùng. Đặc trưng của chương trình này là nếu một ô bị thay đổi giá trị thì các ô khác có liên quan cũng sẽ tự động thay đổi theo.