Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4142:1985

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4142:1985 quy định các yêu cầu kỹ thuật, thông số kích thước và phương pháp kiểm tra đối với dòng sản phẩm van nắp chặn bằng thép (hay còn gọi là van cầu thép), sử dụng phương thức nối bích hoặc nối hàn, hoạt động trong điều kiện áp suất quy ước Pqư = 4MPa (tương đương 40 bar). Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp thống nhất chất lượng chế tạo và lắp đặt phụ tùng đường ống trong các ngành công nghiệp tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

• Tiêu chuẩn này áp dụng thiết kế, chế tạo và nghiệm thu các loại van nắp chặn bằng thép có đường kính danh nghĩa (Dn) tương ứng, vận hành dưới áp suất quy ước 4MPa.
• Môi chất dẫn trong đường ống bao gồm nước, hơi nước, dầu mỏ, các sản phẩm dầu mỏ, khí hóa lỏng và các chất lỏng phi ăn mòn hoặc ăn mòn yếu khác.
• Nhiệt độ làm việc tối đa của môi chất được quy định cụ thể tùy thuộc vào mác thép chế tạo thân van và các chi tiết làm kín.

Các thông số cơ bản và kích thước nối

• Áp suất làm việc: Áp suất quy ước (Pqư) cố định ở mức 4.0 MPa. Áp suất thử nghiệm thủy lực đối với thân van và độ kín của các chi tiết làm kín được thực hiện theo các hệ số an toàn quy chuẩn.
• Kiểu kết nối: Tiêu chuẩn phân chia rõ rệt hai dạng kết nối chính là nối bích (mặt bích và kích thước nối bích phải phù hợp với các tiêu chuẩn mặt bích hiện hành) và nối hàn (chuẩn bị đầu hàn để hàn trực tiếp vào đường ống).
• Chiều dài cấu trúc: Chiều dài từ đầu này đến đầu kia của van (chiều dài lắp ráp) phải tuân thủ nghiêm ngặt các trị số danh định nhằm đảm bảo tính lắp lẫn trong thiết kế hệ thống đường ống.

Yêu cầu kỹ thuật đối với vật liệu và chế tạo

• Vật liệu thân van và nắp van: Phải được chế tạo từ thép carbon, thép hợp kim hoặc thép không gỉ có chất lượng cao, đảm bảo khả năng chịu áp lực và không bị rò rỉ qua thành vật liệu dưới áp suất thử nghiệm.
• Trục van và đĩa van: Yêu cầu sử dụng vật liệu có độ bền cơ học cao, chống mài mòn và chống ăn mòn tốt. Bề mặt tiếp xúc làm kín của đĩa van và đế van phải được mài rà phẳng mịn để đạt độ kín tối đa.
• Đệm kín và vòng đệm cổ trục: Phải sử dụng vật liệu chịu nhiệt, chịu áp và chịu hóa chất phù hợp với môi chất lưu chất trong đường ống để ngăn ngừa hiện tượng rò rỉ ra môi trường bên ngoài.

Quy định về kiểm tra, nghiệm thu và ghi nhãn

• Thử nghiệm áp lực: Mỗi sản phẩm van trước khi xuất xưởng phải trải qua quá trình thử nghiệm áp lực thủy lực để kiểm tra độ bền của thân van và độ kín của bộ phận đóng ngắt (đĩa van/đế van).
• Ghi nhãn sản phẩm: Trên thân van phải được đúc nổi hoặc dập chìm các thông tin bắt buộc bao gồm: Áp suất quy ước (Pqư 40), đường kính danh nghĩa (Dn), mũi tên chỉ hướng dòng chảy của môi chất, và ký hiệu của nhà sản xuất.