Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3570:1981 về An toàn sinh học - Những yêu cầu chung quy định các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật và biện pháp bảo đảm an toàn cho con người, môi trường trong quá trình làm việc với các tác nhân sinh học có nguy cơ gây hại.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các phòng thí nghiệm, cơ sở nghiên cứu khoa học, cơ sở y tế và các đơn vị sản xuất có hoạt động liên quan đến việc nuôi cấy, lưu trữ, sử dụng hoặc xử lý các tác nhân sinh học (bao gồm vi sinh vật, virus, ký sinh trùng và các chế phẩm sinh học khác). Đối tượng áp dụng là các tổ chức, cá nhân trực tiếp quản lý và thực hiện các công việc trong môi trường có nguy cơ ô nhiễm sinh học.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Nguyên tắc chung về bảo đảm an toàn sinh học (Điều 1)

• Yêu cầu bắt buộc đối với các cơ sở là phải thiết lập hệ thống rào cản kỹ thuật nhằm ngăn chặn sự phát tán của các tác nhân sinh học nguy hiểm ra ngoài môi trường.
• Mọi hoạt động nghiên cứu và sản xuất liên quan đến tác nhân sinh học phải được kiểm soát chặt chẽ, có sự phê duyệt và giám sát của bộ phận chuyên trách về an toàn sinh học.
• Đảm bảo việc đánh giá nguy cơ định kỳ đối với các nguồn bệnh và tác nhân sinh học đang được lưu giữ hoặc sử dụng tại cơ sở.

2. Phân loại mức độ nguy cơ và cấp độ an toàn (Điều 2)

• Xác định rõ ràng các nhóm nguy cơ của tác nhân sinh học dựa trên mức độ gây bệnh cho người, động vật và khả năng lây lan trong cộng đồng.
• Quy định cụ thể các cấp độ phòng thí nghiệm an toàn sinh học tương ứng với từng nhóm nguy cơ, từ cấp độ cơ bản đến cấp độ cao nhất, nhằm áp dụng các biện pháp bảo vệ phù hợp.

3. Yêu cầu về trang thiết bị và phương tiện bảo vệ cá nhân (Điều 3)

• Cơ sở làm việc phải được trang bị đầy đủ các thiết bị an toàn chuyên dụng như tủ an toàn sinh học, hệ thống khử trùng, hệ thống thông gió một chiều và lọc khí hiệu năng cao.
• Người lao động phải được cung cấp và hướng dẫn sử dụng thành thạo các phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp bao gồm quần áo bảo hộ, khẩu trang chuyên dụng, găng tay và kính bảo hộ.

4. Quy trình vận hành chuẩn và xử lý sự cố sinh học (Điều 4)

• Xây dựng và ban hành quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOP) cho từng thao tác kỹ thuật có nguy cơ lây nhiễm cao.
• Thiết lập kế hoạch và phương án ứng phó khẩn cấp đối với các sự cố sinh học như đổ tràn, rò rỉ tác nhân sinh học hoặc tai nạn lao động gây phơi nhiễm trực tiếp.
• Quy định chế độ báo cáo nhanh chóng và xử lý triệt để nguồn lây nhiễm khi xảy ra sự cố ngoài ý muốn.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3570:1981 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành và được duy trì thực hiện nhằm bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trường trong lĩnh vực công nghệ sinh học và y tế tại Việt Nam.