Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1453:2023 về Ngói bê tông và phụ kiện do Viện Vật liệu xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và hướng dẫn ghi nhãn, vận chuyển, bảo quản đối với sản phẩm ngói bê tông và các phụ kiện bê tông đi kèm dùng để lợp mái nhà cùng các công trình xây dựng khác.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các loại ngói lợp chính và các phụ kiện bằng bê tông (như ngói nóc, ngói rìa, ngói cuối nóc, ngói chạc ba, chạc tư) được sản xuất từ hỗn hợp bê tông xi măng, cốt liệu mịn, nước, có thể có hoặc không có phụ gia, chất màu và các chất gia cường khác. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, phân phối, kiểm định chất lượng và sử dụng ngói bê tông tại Việt Nam.

Phân loại, kiểu dáng và kích thước

• Phân loại theo hình dáng: Ngói bê tông được chia thành hai nhóm chính là ngói sóng (có một hoặc nhiều sóng) và ngói phẳng (bề mặt phẳng hoặc có gờ nhẹ).
• Phân loại theo công dụng: Bao gồm ngói lợp chính (dùng để che phủ diện tích mái chính) và ngói phụ kiện (dùng để liên kết, hoàn thiện các vị trí đặc biệt như rìa mái, nóc mái, điểm giao nhau).
• Kích thước cơ bản: Kích thước danh nghĩa của ngói và phụ kiện do nhà sản xuất tự công bố, tuy nhiên phải đảm bảo sai lệch kích thước nằm trong phạm vi cho phép được quy định cụ thể trong tiêu chuẩn nhằm đảm bảo tính lắp lẫn và độ kín khít tối đa khi thi công.

Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi

• Ngoại quan và khuyết tật cho phép: Bề mặt ngói phải đồng đều về màu sắc trong cùng một lô sản phẩm. Không được xuất hiện các vết nứt xuyên suốt, không bị sứt mẻ góc cạnh vượt quá kích thước giới hạn cho phép. Mặt úp và mặt ngửa của ngói phải phẳng, không bị cong vênh quá mức ảnh hưởng đến khả năng liên kết.
• Độ bền uốn (Tải trọng uốn gãy): Đây là chỉ tiêu cơ lý quan trọng nhất. Tiêu chuẩn quy định mức tải trọng uốn gãy tối thiểu đối với từng loại ngói (ngói sóng và ngói phẳng) nhằm đảm bảo an toàn chịu lực khi lắp đặt và chịu tác động của ngoại lực như gió, mưa, hoặc người đi lại khi thi công.
• Độ hút nước: Tỷ lệ hút nước của ngói bê tông phải nằm trong giới hạn cho phép (thường không quá 10% khối lượng khô) để hạn chế tối đa việc thấm nước, rêu mốc và tăng độ bền thời tiết cho mái lợp.
• Khả năng chống thấm nước: Sau thời gian thử nghiệm quy định, mặt dưới của viên ngói không được xuất hiện giọt nước nhỏ hoặc hiện tượng thấm ướt hoàn toàn.

Phương pháp thử nghiệm chất lượng

• Kiểm tra ngoại quan và kích thước: Sử dụng các thiết bị đo thông dụng như thước cặp, thước lá kim loại và dưỡng đo chuyên dụng để xác định chính xác chiều dài, chiều rộng, độ dày và độ cong vênh của sản phẩm.
• Thử nghiệm tải trọng uốn gãy: Tiến hành trên thiết bị thử uốn chuyên dụng với gối đỡ và mũi uốn tiêu chuẩn, xác định lực uốn gãy lớn nhất khi tác dụng lực lên giữa viên ngói.
• Thử nghiệm độ hút nước và chống thấm: Xác định bằng phương pháp cân khối lượng trước và sau khi ngâm nước hoàn toàn, hoặc tạo áp lực nước lên bề mặt ngói trong khoảng thời gian quy định để đánh giá mức độ thấm ngược.

Quy định về ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

• Ghi nhãn sản phẩm: Trên mỗi viên ngói hoặc trên bao bì thương mại phải ghi rõ tên nhà sản xuất, nhãn hiệu, ký hiệu loại ngói, viện dẫn tiêu chuẩn TCVN 1453:2023 và ngày tháng sản xuất.
• Vận chuyển: Ngói bê tông phải được xếp ngay ngắn, chèn lót kỹ lưỡng bằng vật liệu mềm để tránh va đập gây sứt mẻ, nứt vỡ trong quá trình di chuyển.
• Bảo quản: Sản phẩm phải được lưu kho ở nơi khô ráo, có mái che, xếp trên pallet gỗ hoặc nền phẳng cứng, không xếp quá chiều cao quy định để tránh hiện tượng đổ vỡ hoặc biến dạng do trọng lực tích tụ.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1453:2023 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu cần chủ động cập nhật quy trình công nghệ, thực hiện thử nghiệm và chứng nhận hợp chuẩn theo tiêu chuẩn mới này để đảm bảo tính pháp lý và chất lượng sản phẩm khi lưu thông trên thị trường.