Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13943-4:2024 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn châu Âu BS EN 14617-4:2012) quy định phương pháp thử nghiệm nhằm xác định độ mài mòn của các sản phẩm đá nhân tạo. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp đánh giá chất lượng, độ bền cơ học và khả năng chịu lực ma sát của vật liệu đá nhân tạo trong quá trình sử dụng thực tế.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại đá nhân tạo (agglomerated stone) được sử dụng làm vật liệu ốp lát, lát nền, làm mặt bàn bếp, mặt bàn trang trí hoặc các ứng dụng xây dựng và kiến trúc khác đòi hỏi khả năng chống mài mòn cao.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức thử nghiệm, nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu và các cơ quan quản lý chất lượng sản phẩm đá nhân tạo tại Việt Nam.

Nguyên tắc của phương pháp thử

• Phương pháp thử dựa trên việc xác định khả năng chống mài mòn của bề mặt đá nhân tạo bằng cách đo chiều dài của vết mài mòn được tạo ra bởi một bánh xe quay dưới các điều kiện tải trọng và chất mài mòn tiêu chuẩn.
• Chất mài mòn thường được sử dụng là bột corundum (nhôm oxit) có kích thước hạt quy định, được cấp liên tục vào vùng tiếp xúc giữa bánh xe mài và bề mặt mẫu thử.

Thiết bị và vật liệu thử nghiệm

• Bánh xe mài mòn tiêu chuẩn có độ rộng và đường kính được quy định nghiêm ngặt để đảm bảo tính đồng nhất của lực ma sát.
• Hệ thống cấp chất mài mòn tự động đảm bảo lưu lượng bột mài mòn rơi xuống đều đặn trong suốt quá trình thử nghiệm.
• Kẹp giữ mẫu thử có khả năng cố định chắc chắn mẫu, tránh hiện tượng rung lắc làm sai lệch kết quả đo.
• Thước đo chuyên dụng hoặc kính hiển vi đo lường có độ chính xác cao để đo chiều dài vết mài mòn trên bề mặt mẫu sau khi kết thúc chu kỳ thử.

Chuẩn bị mẫu thử

• Mẫu thử phải là mẫu đại diện, có bề mặt phẳng và sạch sẽ, không bị nứt vỡ hoặc có các khuyết tật bề mặt làm ảnh hưởng đến kết quả thử nghiệm.
• Kích thước của mẫu thử phải tuân thủ theo quy định của tiêu chuẩn để đảm bảo vừa vặn với bệ đỡ của thiết bị mài.
• Trước khi tiến hành thử, mẫu phải được sấy khô đến khối lượng không đổi trong tủ sấy ở nhiệt độ quy định và được làm nguội về nhiệt độ phòng trong bình hút ẩm.

Quy trình tiến hành thử nghiệm

• Đặt mẫu thử vào vị trí và cố định chắc chắn trên thiết bị.
• Điều chỉnh bánh xe mài tiếp xúc với bề mặt mẫu thử dưới một lực tải trọng xác định theo tiêu chuẩn.
• Bắt đầu cho bánh xe quay đồng thời cho chất mài mòn chảy đều vào điểm tiếp xúc với số vòng quay được thiết lập sẵn.
• Sau khi hoàn thành số vòng quay quy định, dừng thiết bị, lấy mẫu thử ra và làm sạch bụi mài mòn bám trên bề mặt.

Xác định và biểu thị kết quả

• Sử dụng thiết bị đo chuyên dụng để đo chiều dài của vết mài mòn (vết lõm) xuất hiện trên bề mặt mẫu thử. Phép đo được thực hiện tại các điểm quy định để lấy giá trị trung bình.
• Kết quả độ mài mòn được biểu thị bằng chiều dài vết mài tính bằng milimét (mm). Chiều dài vết mài càng nhỏ chứng tỏ khả năng chống mài mòn của đá nhân tạo càng cao.

Báo cáo thử nghiệm

• Báo cáo kết quả thử nghiệm phải bao gồm đầy đủ các thông tin: viện dẫn tiêu chuẩn áp dụng (TCVN 13943-4:2024), mô tả chi tiết về mẫu thử (loại đá, nguồn gốc, kích thước), kết quả đo chi tiết của từng mẫu và giá trị trung bình, các hiện tượng bất thường quan sát được trong quá trình thử, ngày thử nghiệm và thông tin của đơn vị thực hiện thử nghiệm.

Hiệu lực thi hành

TCVN 13943-4:2024 có hiệu lực kể từ ngày được công bố bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thay thế hoặc bổ sung cho các quy định thử nghiệm đá nhân tạo trước đây nhằm đồng bộ hóa với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế (EN).