Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13927:2023 về Phòng cháy chữa cháy - Phương tiện bảo vệ cá nhân - Dây cứu nạn, cứu hộ có độ giãn thấp được ban hành nhằm thiết lập các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm nghiêm ngặt đối với trang thiết bị bảo hộ cá nhân của lực lượng cứu nạn, cứu hộ.

Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu về tính năng, phương pháp thử, ghi nhãn và thông tin do nhà sản xuất cung cấp đối với các loại dây cứu nạn, cứu hộ có cấu trúc lõi và vỏ (kernmantle) có độ giãn thấp, có đường kính từ 8,5 mm đến 16 mm. Dây này được sử dụng bởi lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chuyên nghiệp hoặc bán chuyên nghiệp trong các hoạt động tiếp cận, cứu hộ trên cao, dưới sâu hoặc tự cứu nạn.

Đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện các hoạt động sản xuất, nhập khẩu, kiểm định, trang bị, quản lý và sử dụng dây cứu nạn, cứu hộ có độ giãn thấp tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của TCVN 13927:2023 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định giới hạn kỹ thuật cho các loại dây dệt có độ giãn thấp được thiết kế đặc biệt cho công tác cứu nạn, cứu hộ.
• Loại trừ các loại dây động (dynamic ropes) dùng trong leo núi thể thao và các loại dây cứu sinh chuyên dụng khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn này.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Quy định các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan được áp dụng song song để xác định các đặc tính cơ lý, hóa học của xơ sợi dệt và các phương pháp thử nghiệm độ bền kéo, độ mài mòn của dây.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành để đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng thực tế:

• Dây cứu nạn, cứu hộ có độ giãn thấp (Low stretch rope): Là loại dây dệt được thiết kế để hạn chế tối đa độ giãn dài dưới tải trọng tĩnh, giúp người sử dụng kiểm soát vị trí tốt hơn trong quá trình di chuyển lên xuống hoặc cứu hộ.
• Lõi dây (Core): Phần bên trong của dây, chịu lực kéo chính của toàn bộ sợi dây.
• Vỏ dây (Sheath): Phần dệt bao bọc bên ngoài lõi dây, có chức năng bảo vệ lõi khỏi các tác động cơ học, mài mòn và các yếu tố môi trường.
• Độ trượt vỏ (Sheath slippage): Sự dịch chuyển tương đối giữa phần vỏ và phần lõi của dây trong quá trình sử dụng hoặc thử nghiệm.
• Độ giãn dài tĩnh (Static elongation): Tỷ lệ phần trăm tăng chiều dài của dây khi chịu một tải trọng tĩnh xác định.

4. Yêu cầu kỹ thuật chung (Điều 4)

Đây là nội dung cốt lõi quy định các chỉ tiêu chất lượng bắt buộc đối với sản phẩm:

• Vật liệu chế tạo: Dây phải được làm từ các sợi tổng hợp liên tục (như polyamide, polyester hoặc các vật liệu tương đương) có độ bền cao, khả năng chịu nhiệt và chống mài mòn tốt. Không sử dụng các vật liệu tái chế hoặc sợi tự nhiên cho các bộ phận chịu lực chính.
• Đường kính dây: Đường kính danh nghĩa của dây cứu nạn, cứu hộ phải nằm trong khoảng từ 8,5 mm đến 16 mm khi đo dưới lực căng quy định.
• Độ giãn dài tĩnh: Độ giãn dài của dây dưới tải trọng tĩnh từ 50 kg đến 150 kg không được vượt quá 5% để đảm bảo an toàn và hạn chế hiệu ứng nảy khi cứu hộ.
• Độ trượt vỏ: Độ trượt giữa vỏ và lõi dây phải nằm trong giới hạn cho phép (thường không quá 20 mm đến 40 mm tùy thuộc vào đường kính dây) để tránh hiện tượng kẹt thiết bị hãm hoặc tuột dây.
• Lực kéo đứt cực đại (Static strength): Dây phải chịu được lực kéo đứt tối thiểu theo quy định đối với từng nhóm đường kính (ví dụ: dây loại A phải chịu được lực kéo đứt không dưới 22 kN khi chưa thắt nút).
• Khả năng thắt nút (Knotability): Dây phải có độ mềm dẻo hợp lý để dễ dàng thắt các nút cứu nạn chuyên dụng mà không làm giảm quá mức độ bền của dây.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13927:2023 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Các cơ quan chức năng và đơn vị sử dụng cần căn cứ vào các quy định này để tiến hành kiểm định chất lượng, nghiệm thu đưa vào sử dụng nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho lực lượng cứu nạn, cứu hộ trong quá trình thực thi nhiệm vụ.