Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 138-64 về Axit sunfuric acquy sản xuất bằng phương pháp tiếp xúc quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và các quy định về giao nhận, bao gói, vận chuyển đối với sản phẩm axit sunfuric chuyên dụng cho acquy được sản xuất bằng công nghệ tiếp xúc.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng đối với sản phẩm axit sunfuric kỹ thuật được sản xuất bằng phương pháp tiếp xúc, sử dụng làm nguyên liệu pha chế dung dịch điện phân cho các loại acquy chì.
• Đối tượng áp dụng: Các doanh nghiệp sản xuất, đơn vị kinh doanh, nhập khẩu và các cơ quan kiểm định chất lượng hóa chất tại Việt Nam.

Yêu cầu kỹ thuật và các điều khoản cốt lõi (Điều 1 - Điều 4)

• Chỉ tiêu ngoại quan: Axit sunfuric dùng cho acquy phải là chất lỏng trong suốt, không màu hoặc có màu xám sáng, không được chứa các tạp chất cơ học và cặn lơ lửng có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
• Hàm lượng axit sunfuric (H2SO4): Quy định nồng độ phần trăm khối lượng tối thiểu của axit sunfuric để đảm bảo tính chất hóa lý ổn định khi pha chế dung dịch điện phân.
• Giới hạn hàm lượng tạp chất: Để tránh hiện tượng tự phóng điện và ăn mòn các tấm cực trong acquy, tiêu chuẩn áp dụng các giới hạn nghiêm ngặt đối với các tạp chất sau:
  • Hàm lượng sắt (Fe) không được vượt quá mức quy định tối đa nhằm ngăn ngừa phản ứng phụ trên điện cực.
  • Hàm lượng các kim loại nặng như chì (Pb), asen (As) và đồng (Cu) phải được kiểm soát ở ngưỡng cực thấp.
  • Hàm lượng chất không tan trong nước và cặn sau khi nung phải đảm bảo độ tinh khiết hóa học cao.
  • Hàm lượng các hợp chất nitơ, clo và các chất khử (như SO2) phải nằm trong giới hạn cho phép để bảo vệ tuổi thọ của acquy.

Quy định về lấy mẫu và phương pháp thử

• Phương pháp lấy mẫu: Hướng dẫn chi tiết quy trình lấy mẫu đại diện từ các bồn chứa, téc hoặc bình chứa lớn để đảm bảo tính khách quan và chính xác khi kiểm nghiệm.
• Dụng cụ lấy mẫu: Phải sử dụng các thiết bị chuyên dụng làm bằng vật liệu trung tính, không phản ứng với axit (như thủy tinh chịu lực hoặc nhựa đặc biệt) và phải được làm sạch, sấy khô trước khi sử dụng.

Quy định về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

• Bao gói sản phẩm: Axit sunfuric acquy phải được chứa trong các bình thủy tinh, can nhựa chuyên dụng hoặc các bồn chứa kim loại có lớp lót chống ăn mòn, được đậy nắp kín khít để tránh rò rỉ và hút ẩm từ không khí.
• Ghi nhãn sản phẩm: Trên bao bì phải ghi rõ tên sản phẩm, nồng độ, tên cơ sở sản xuất, khối lượng tịnh, số lô sản xuất, ngày sản xuất và bắt buộc phải có nhãn cảnh báo nguy hiểm, độc hại, ăn mòn theo quy định về an toàn hóa chất.
• Vận chuyển và bảo quản: Quá trình vận chuyển phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn phòng chống cháy nổ và rò rỉ hóa chất. Bảo quản sản phẩm tại kho khô ráo, thoáng mát, tránh xa các chất hữu cơ dễ cháy và các chất kiềm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 138-64 hiện đã được soát xét, sửa đổi hoặc thay thế bằng các phiên bản tiêu chuẩn quốc gia mới hơn (như TCVN 138:2015) để phù hợp với sự phát triển của công nghệ sản xuất và yêu cầu kỹ thuật hiện đại. Tuy nhiên, các nguyên tắc cốt lõi về kiểm soát tạp chất và an toàn hóa chất trong tiêu chuẩn này vẫn là nền tảng kỹ thuật quan trọng.