Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12674:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 61683:1999) quy định về quy trình đo hiệu suất của bộ ổn định công suất được sử dụng trong các hệ thống quang điện (PV). Tiêu chuẩn này hướng tới việc thống nhất phương pháp xác định hiệu suất của các thiết bị chuyển đổi và điều khiển công suất, đảm bảo tính chính xác, khách quan và khả năng so sánh giữa các sản phẩm khác nhau trên thị trường.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng cho các bộ ổn định công suất sử dụng trong hệ thống quang điện độc lập (off-grid) và hệ thống quang điện hòa lưới (on-grid). Thiết bị này bao gồm các bộ nghịch lưu (inverter), bộ điều khiển nạp sạc pin mặt trời và các thiết bị tích hợp chức năng điều chỉnh công suất khác.
• Đối tượng áp dụng: Các đơn vị sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm, chứng nhận chất lượng thiết bị quang điện, cũng như các kỹ sư thiết kế và vận hành hệ thống điện mặt trời tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn

1. Quy định chung và các thuật ngữ cơ bản

• Định nghĩa rõ ràng về bộ ổn định công suất (Power Conditioner) là thiết bị biến đổi điện năng một chiều (DC) từ giàn pin mặt trời thành điện năng xoay chiều (AC) hoặc điện năng một chiều có thông số phù hợp với tải hoặc lưới điện.
• Xác định khái niệm hiệu suất (Efficiency) là tỷ số giữa công suất đầu ra có ích và công suất đầu vào thực tế, được biểu thị bằng phần trăm (%).
• Quy định về công suất định mức, điện áp định mức và các thông số vận hành tiêu chuẩn của thiết bị trong quá trình đo kiểm.

2. Điều kiện môi trường và thiết bị đo lường

• Điều kiện môi trường: Nhiệt độ, độ ẩm và áp suất khí quyển tại phòng thử nghiệm phải được kiểm soát chặt chẽ để tránh ảnh hưởng đến kết quả đo hiệu suất của linh kiện bán dẫn trong bộ ổn định.
• Yêu cầu đối với thiết bị đo: Các dụng cụ đo lường điện (vôn kế, ampe kế, máy phân tích công suất) phải có độ chính xác cao, được hiệu chuẩn định kỳ và có sai số nằm trong giới hạn cho phép của tiêu chuẩn.
• Nguồn điện đầu vào dùng để thử nghiệm phải ổn định, mô phỏng chính xác đặc tính của giàn pin mặt trời (đối với đầu vào DC) hoặc đặc tính của lưới điện (đối với đầu ra AC).

3. Quy trình và phương pháp đo hiệu suất

• Phương pháp đo trực tiếp: Xác định hiệu suất bằng cách đo đồng thời công suất đầu vào và công suất đầu ra của bộ ổn định công suất ở các điểm tải khác nhau.
• Đo hiệu suất ở các mức tải khác nhau: Tiến hành đo kiểm tại nhiều mức công suất tải từ thấp đến cao (ví dụ: 10%, 25%, 50%, 75%, 100% và 120% công suất định mức) để vẽ biểu đồ đường cong hiệu suất.
• Đo hiệu suất trong điều kiện vận hành thực tế: Xem xét sự thay đổi của hiệu suất khi điện áp đầu vào DC thay đổi (từ điện áp tối thiểu đến điện áp tối đa của bộ theo dõi điểm công suất cực đại - MPPT).
• Xác định tổn hao không tải: Đo lượng điện năng tiêu thụ của chính bộ ổn định công suất khi không có tải đầu ra để đánh giá mức độ tiết kiệm năng lượng của thiết bị.

4. Báo cáo kết quả thử nghiệm

• Báo cáo thử nghiệm phải thể hiện đầy đủ thông tin về thiết bị được đo (nhãn hiệu, số sê-ri, thông số kỹ thuật định mức).
• Mô tả chi tiết sơ đồ đấu nối thử nghiệm và các thiết bị đo lường đã sử dụng.
• Trình bày kết quả đo dưới dạng bảng số liệu và biểu đồ đường cong hiệu suất phụ thuộc vào công suất tải và điện áp đầu vào.
• Ghi rõ sai số đo lường ước tính và các điều kiện môi trường cụ thể trong suốt quá trình thử nghiệm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12674:2020 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Việc áp dụng tiêu chuẩn này góp phần chuẩn hóa hoạt động kiểm định chất lượng thiết bị năng lượng tái tạo, hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước trong việc giám sát chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.