Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12635-3:2019

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12635-3:2019 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với vị trí xây dựng và các công trình quan trắc của trạm hải văn thuộc mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia. Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc thiết kế, xây dựng mới, cải tạo hoặc nâng cấp các trạm hải văn nhằm đảm bảo tính chính xác, thống nhất và liên tục của các số liệu quan trắc biển.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định chi tiết các yêu cầu về vị trí đặt trạm, hành lang kỹ thuật bảo vệ và quy mô công trình quan trắc đối với các loại trạm hải văn, bao gồm:

• Các trạm hải văn hạng I, hạng II và hạng III trong hệ thống quan trắc quốc gia.
• Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có hoạt động liên quan đến việc thành lập, khai thác, quản lý và bảo vệ công trình quan trắc hải văn trên lãnh thổ Việt Nam.

Quy định về vị trí đặt trạm hải văn

Vị trí đặt trạm hải văn phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe nhằm đảm bảo tính đại diện cho vùng biển quan trắc, cụ thể:

• Tính đại diện tự nhiên: Vị trí trạm phải phản ánh đúng đặc trưng động lực học, chế độ thủy văn và hóa học của vùng biển hoặc khu vực ven bờ cần nghiên cứu. Tránh các khu vực bị ảnh hưởng cục bộ bởi các công trình nhân tạo lớn như cảng biển, đê chắn sóng (trừ trường hợp có yêu cầu chuyên biệt).
• Sự ổn định địa chất: Khu vực xây dựng công trình quan trắc phải có nền địa chất ổn định, không nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở cao, bồi lắng hoặc xói lở nghiêm trọng làm thay đổi cấu trúc tự nhiên của khu vực đo.
• Điều kiện kỹ thuật và an toàn: Đảm bảo khả năng tiếp cận dễ dàng để vận hành, bảo dưỡng thiết bị và truyền dẫn dữ liệu thông suốt trong mọi điều kiện thời tiết, kể cả khi có thiên tai, bão lũ xảy ra.

Yêu cầu kỹ thuật đối với các công trình quan trắc hải văn

Các công trình cấu thành một trạm hải văn tiêu chuẩn phải được thiết kế và xây dựng bền vững, chịu được tác động khắc nghiệt của môi trường biển như ăn mòn muối biển, sóng lớn và gió bão:

• Giếng đo mực nước và hành lang dẫn nước: Đối với các trạm đo mực nước tự động sử dụng cảm biến phao, giếng đo phải đảm bảo thông thủy tốt với biển, không bị cát bồi lấp, và có kết cấu giảm chấn để triệt tiêu dao động sóng ngắn.
• Cầu dẫn và bệ đặt thiết bị: Cầu dẫn từ bờ ra vị trí đặt cảm biến phải kiên cố, chịu được lực tác động của sóng và gió bão. Bệ đặt các thiết bị đo như máy đo sóng, đo dòng chảy, nhiệt độ, độ mặn phải đảm bảo độ cao ổn định và không bị rung lắc.
• Mốc độ cao trạm: Mỗi trạm hải văn bắt buộc phải có ít nhất một mốc độ cao hạng cao (liên kết với hệ cao độ quốc gia) để làm chuẩn cho việc đo đạc mực nước biển. Mốc phải được bảo vệ nghiêm ngặt, tránh bị dịch chuyển do tác động ngoại cảnh.
• Nhà trạm và công trình phụ trợ: Nhà làm việc của quan trắc viên và nơi đặt thiết bị thu nhận dữ liệu phải được xây dựng kiên cố, có hệ thống chống sét, nguồn điện dự phòng và hệ thống thông tin liên lạc thông suốt.

Hành lang kỹ thuật bảo vệ công trình quan trắc

Để tránh các tác động tiêu cực từ hoạt động của con người làm sai lệch kết quả quan trắc, tiêu chuẩn quy định rõ hành lang an toàn kỹ thuật:

• Không được xây dựng các công trình kiên cố, bến cảng, hoặc neo đậu tàu thuyền trong phạm vi hành lang bảo vệ của trạm hải văn theo quy định của pháp luật về khí tượng thủy văn.
• Hạn chế tối đa các hoạt động khai thác cát, sỏi, hoặc xả thải trực tiếp gần khu vực đặt cảm biến đo nhiệt độ, độ mặn và dòng chảy của trạm nhằm bảo vệ tính nguyên vẹn của môi trường đo.

Ý nghĩa của việc áp dụng tiêu chuẩn

Việc tuân thủ nghiêm ngặt TCVN 12635-3:2019 giúp nâng cao chất lượng số liệu điều tra cơ bản về tài nguyên môi trường biển, phục vụ đắc lực cho công tác dự báo thiên tai như bão, nước dâng do bão, sóng thần, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế biển bền vững và bảo vệ an ninh quốc phòng vùng biển đảo Việt Nam.