Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12240:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 62281:2016) quy định chi tiết về các yêu cầu an toàn đối với pin và acquy lithium sơ cấp và thứ cấp trong quá trình vận chuyển. Tiêu chuẩn này được xây dựng nhằm thiết lập các phương pháp thử nghiệm và tiêu chuẩn đánh giá nghiêm ngặt, đảm bảo giảm thiểu tối đa các rủi ro cháy nổ, rò rỉ hóa chất hoặc mất an toàn khi lưu thông các nguồn năng lượng này qua các phương thức vận tải đường bộ, đường biển, đường sắt và đường hàng không.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng đối với tất cả các loại pin lithium sơ cấp (không thể nạp lại) và acquy lithium thứ cấp (có thể nạp lại) được vận chuyển độc lập hoặc đi kèm trong các thiết bị. Quy chuẩn bao gồm cả các yêu cầu thử nghiệm mô phỏng các điều kiện khắc nghiệt trong quá trình vận chuyển thực tế.
• Đối tượng áp dụng: Các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm, chứng nhận chất lượng, cũng như các đơn vị dịch vụ logistics và vận tải liên quan đến pin và acquy lithium tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của TCVN 12240:2018 (IEC 62281:2016)

1. Quy định chung và các điều khoản đầu (Điều 1 - Điều 4)

• Xác định rõ phạm vi điều chỉnh và các tài liệu viện dẫn kỹ thuật làm cơ sở đối chiếu cho tiêu chuẩn.
• Định nghĩa chi tiết các thuật ngữ chuyên ngành liên quan đến công nghệ lithium, bao gồm khái niệm về pin sơ cấp, acquy thứ cấp, tế bào pin (cell), bộ pin (battery pack), và các thông số kỹ thuật liên quan.
• Thiết lập các nguyên tắc chung về quản lý rủi ro và yêu cầu kỹ thuật tối thiểu mà các sản phẩm pin, acquy phải đáp ứng trước khi được phép đưa vào quy trình thử nghiệm vận chuyển.

2. Quy định về trạng thái phóng điện và dung lượng danh định

• Tiêu chuẩn đưa ra các hướng dẫn cụ thể về việc xác định phần trăm dung lượng danh định được phóng khỏi acquy trước và trong quá trình thử nghiệm.
• Việc kiểm soát tỷ lệ dung lượng phóng điện là yếu tố kỹ thuật then chốt để đánh giá chính xác khả năng chịu đựng của acquy dưới các tác động ngoại lực, tránh hiện tượng quá nhiệt hoặc phản ứng hóa học mất kiểm soát khi sản phẩm ở các trạng thái năng lượng khác nhau.

3. Mục tiêu và các nội dung thử nghiệm an toàn vận chuyển

• Đánh giá khả năng chống chịu của pin và acquy trước các yếu tố môi trường và cơ học như: thay đổi áp suất đột ngột (mô phỏng vận chuyển bằng đường hàng không), chu kỳ nhiệt độ khắc nghiệt, rung động liên tục, va đập cơ học, ngắn mạch ngoài, và rơi tự do.
• Yêu cầu nghiêm ngặt về kết quả thử nghiệm: Sản phẩm không được xảy ra hiện tượng rò rỉ chất điện phân, không bị nứt vỡ, không bốc cháy và không phát nổ trong suốt quá trình thử nghiệm và thời gian quan sát sau thử nghiệm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12240:2018 được ban hành và áp dụng theo các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và vận chuyển pin lithium cần chủ động cập nhật và tuân thủ các nội dung kỹ thuật này để đảm bảo an toàn pháp lý và an toàn vận hành thực tế.