Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11385:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11385:2016 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 19792:2009 về Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật an toàn - Đánh giá an toàn sinh trắc học. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng, thiết lập các nguyên tắc, phương pháp luận và yêu cầu kỹ thuật nhằm đánh giá tính an toàn, bảo mật của các sản phẩm, ứng dụng và hệ thống nhận diện dựa trên công nghệ sinh trắc học tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều 1 quy định rõ giới hạn và mục tiêu áp dụng của tiêu chuẩn đối với các bên liên quan trong chuỗi giá trị công nghệ sinh trắc học:

• Xác định các khía cạnh an toàn đặc thù của công nghệ sinh trắc học mà các phương pháp đánh giá an toàn công nghệ thông tin thông thường chưa bao phủ hết.
• Cung cấp khung hướng dẫn toàn diện để đánh giá các cơ chế kiểm soát an toàn sinh trắc học, bao gồm cả việc chống lại các hình thức tấn công giả mạo trực tiếp tại cảm biến thu nhận.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các nhà phát triển hệ thống sinh trắc học, các phòng thử nghiệm độc lập thực hiện đánh giá an toàn, các tổ chức chứng nhận và các đơn vị khai thác, vận hành hệ thống.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách hiệu quả, việc viện dẫn các tiêu chuẩn liên quan là bắt buộc nhằm đảm bảo tính đồng bộ:

• Các tiêu chuẩn thuộc bộ TCVN 8709 (ISO/IEC 15408) về Tiêu chí đánh giá an toàn công nghệ thông tin (Common Criteria).
• Các tiêu chuẩn quốc tế về định dạng trao đổi dữ liệu sinh trắc học và giao diện lập trình ứng dụng sinh trắc học thống nhất (BioAPI).

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Điều 3 làm rõ các khái niệm chuyên ngành cốt lõi, giúp thống nhất cách hiểu trong quá trình đánh giá kỹ thuật:

• Sinh trắc học (Biometrics): Việc nhận dạng hoặc xác thực tự động các cá nhân dựa trên các đặc điểm sinh học (như vân tay, mống mắt, khuôn mặt) hoặc đặc điểm hành vi (như giọng nói, chữ ký).
• Mẫu sinh trắc học (Biometric Template): Tập hợp các đặc trưng kỹ thuật được trích xuất từ mẫu sinh trắc học thô, được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu để phục vụ cho quá trình so khớp.
• Tỷ lệ chấp nhận sai (FAR - False Accept Rate): Chỉ số đo lường xác suất hệ thống nhận diện sai một người dùng không hợp lệ thành một người dùng hợp lệ.
• Tỷ lệ từ chối sai (FRR - False Reject Rate): Chỉ số đo lường xác suất hệ thống từ chối một người dùng hợp lệ do không nhận diện được đặc điểm sinh trắc học của họ.
• Tấn công giả mạo (Presentation Attack / Spoofing): Hành vi sử dụng các vật thể nhân tạo hoặc đặc điểm sinh học giả mạo nhằm đánh lừa cảm biến thu nhận của hệ thống sinh trắc học.

Khái niệm chung và các khía cạnh an toàn sinh trắc học (Điều 4)

Điều 4 phân tích sâu sắc các mối đe dọa đặc thù và thiết lập mô hình đánh giá an toàn cho toàn bộ vòng đời của dữ liệu sinh trắc học:

• Phân tích điểm yếu hệ thống: Xác định các lỗ hổng tiềm ẩn tại từng phân hệ, bao gồm phân hệ thu nhận mẫu (cảm biến), phân hệ trích xuất đặc trưng, phân hệ so khớp dữ liệu và phân hệ lưu trữ cơ sở dữ liệu sinh trắc học.
• Các loại hình tấn công đặc thù: Tập trung vào các nguy cơ tấn công giả mạo tại đầu đọc cảm biến (sử dụng vân tay giả, ảnh chụp khuôn mặt, kính áp tròng giả mống mắt) và tấn công can thiệp vào đường truyền dữ liệu giữa các phân hệ.
• Yêu cầu đối với quy trình đánh giá: Đưa ra các tiêu chí cụ thể để đo lường khả năng chống chịu của hệ thống trước các kịch bản tấn công, đồng thời yêu cầu việc đánh giá phải được thực hiện trong môi trường thử nghiệm được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính khách quan và chính xác.