Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11190:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11190:2015 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 6779:1981) quy định các điều kiện nghiệm thu và phương pháp kiểm tra độ chính xác đối với máy chuốt trong thẳng đứng. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng làm cơ sở để đánh giá chất lượng chế tạo, lắp ráp và nghiệm thu thiết bị trước khi đưa vào vận hành sản xuất công nghiệp.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn kỹ thuật, cụ thể bao gồm:

• Áp dụng đối với các loại máy chuốt trong thẳng đứng thông dụng, có độ chính xác thông thường.
• Quy định các sai lệch cho phép tương ứng với từng phép kiểm tra độ chính xác hình học và độ chính xác làm việc (kiểm tra thực tế khi cắt gọt).
• Tiêu chuẩn này chỉ đề cập đến việc kiểm tra độ chính xác của máy, không áp dụng cho việc kiểm tra vận hành máy (như độ rung, tiếng ồn, chuyển động giật cục) hoặc kiểm tra các đặc tính của máy (như tốc độ, lượng ăn dao) vì các phép kiểm tra này thường được thực hiện trước khi kiểm tra độ chính xác.

Tài liệu viện dẫn áp dụng song song (Điều 2)

Để thực hiện đúng các phép đo và đánh giá sai số, tiêu chuẩn yêu cầu viện dẫn và áp dụng đồng thời với tài liệu kỹ thuật nền tảng:

• TCVN 7001-1 (ISO 230-1): Quy tắc kiểm tra máy công cụ - Phần 1: Độ chính xác hình học của máy khi vận hành không tải hoặc trong điều kiện gia công tinh.
• Các tiêu chuẩn đo lường liên quan đến dụng cụ kiểm tra như thước thẳng, đồng hồ đo áp, nivô và các thiết bị đo quang học chuyên dụng khác.

Quy định chung và thuật ngữ kỹ thuật (Điều 3)

Điều khoản này làm rõ các khái niệm cơ bản và thiết lập các quy ước chung trong quá trình đo lường:

• Xác định các trục tọa độ và chiều chuyển động chính của máy chuốt trong thẳng đứng (trục chuyển động của đầu chuốt, bàn máy).
• Quy định về đơn vị đo lường sử dụng thống nhất trong toàn bộ tiêu chuẩn (thường là milimét cho kích thước và độ lệch, độ hoặc giây cho góc).
• Hướng dẫn cách áp dụng các quy tắc đo của ISO 230-1 vào cấu trúc đặc thù của máy chuốt đứng, đặc biệt là việc định vị các bộ phận dẫn hướng và giá đỡ dụng cụ.

Các lưu ý ban đầu và chuẩn bị kiểm tra hình học (Điều 4)

Trước khi tiến hành các phép đo độ chính xác chi tiết, kỹ thuật viên phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước chuẩn bị ban đầu:

• Thiết lập vị trí lắp đặt: Máy phải được lắp đặt trên nền móng vững chắc, được cân bằng sơ bộ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Cân bằng máy (Leveling): Sử dụng nivô có độ nhạy cao đặt trên bàn máy hoặc các bề mặt chuẩn để căn chỉnh độ phẳng theo cả hai phương ngang và dọc.
• Kiểm soát nhiệt độ: Các phép đo phải được thực hiện trong điều kiện nhiệt độ môi trường ổn định để tránh sai số do giãn nở nhiệt của các chi tiết kim loại.
• Trạng thái máy khi kiểm tra: Máy phải được làm sạch dầu mỡ bảo quản, bôi trơn đầy đủ tại các vị trí chuyển động và chạy không tải một thời gian để đạt trạng thái ổn định nhiệt trước khi đo.

Lưu ý: Nội dung tóm tắt trên được tổng hợp dựa trên các quy định cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11190:2015 (ISO 6779:1981) nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan và chính xác nhất về quy trình nghiệm thu máy chuốt trong thẳng đứng.