Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11060:2015 (ISO 9101:1987) quy định phương pháp xác định sức căng bề mặt phân cách của các chất hoạt động bề mặt bằng phương pháp thể tích giọt. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này:
- Phạm vi áp dụng (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thể tích giọt để xác định sức căng bề mặt phân cách giữa hai pha lỏng không trộn lẫn vào nhau, trong đó có chứa chất hoạt động bề mặt.
- Phương pháp này đặc biệt phù hợp cho các hệ thống có sức căng bề mặt phân cách thấp và trung bình, thường dao động trong khoảng từ 1 mN/m đến 40 mN/m.
- Tiêu chuẩn áp dụng cho cả dung dịch chất hoạt động bề mặt dạng lỏng tinh khiết và các hỗn hợp dung dịch thực tế trong điều kiện phòng thí nghiệm tiêu chuẩn.
- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
- Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn là cực kỳ cần thiết cho việc áp dụng phương pháp đo này. Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi hoặc sửa đổi, người sử dụng cần áp dụng phiên bản mới nhất.
- Các tài liệu liên quan chủ yếu bao gồm các tiêu chuẩn về dụng cụ thủy tinh phòng thí nghiệm, phương pháp xác định khối lượng riêng của chất lỏng và các tiêu chuẩn về nước dùng trong phân tích thí nghiệm.
- Nguyên tắc của phương pháp (Điều 3)
- Phương pháp dựa trên việc đo thể tích của một giọt chất lỏng (thường là pha có khối lượng riêng lớn hơn) khi nó tách ra khỏi đầu một ống mao quản có bán kính xác định, được nhúng trong pha lỏng thứ hai (pha có khối lượng riêng nhỏ hơn).
- Sức căng bề mặt phân cách được tính toán dựa trên thể tích giọt chất lỏng tại thời điểm tách ra, bán kính ngoài của đầu ống mao quản, sự chênh lệch khối lượng riêng giữa hai pha lỏng và gia tốc trọng trường.
- Để đảm bảo độ chính xác, kết quả tính toán phải được hiệu chỉnh bằng cách sử dụng hệ số hiệu chỉnh Harkins và Brown, nhằm bù đắp cho phần thể tích giọt chất lỏng còn bám lại ở đầu mao quản sau khi giọt rơi xuống.
- Thiết bị, dụng cụ và hóa chất (Điều 4)
- Thiết bị đo thể tích giọt: Bao gồm một ống tiêm hoặc buret có gắn cơ cấu truyền động vi mét (micrometer) để kiểm soát tốc độ hình thành giọt một cách cực kỳ chậm và chính xác.
- Ống mao quản: Đầu ống mao quản phải được mài phẳng, sắc cạnh và có bán kính ngoài được xác định chính xác đến từng micromet. Đầu mao quản không được có vết nứt hoặc sứt mẻ để tránh làm biến dạng giọt.
- Hệ thống kiểm soát nhiệt độ (Bể ổn nhiệt): Thiết bị đo phải được đặt trong bể ổn nhiệt có khả năng duy trì nhiệt độ không đổi với độ chính xác ± 0,1 độ C, vì sức căng bề mặt phân cách rất nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ.
- Thiết bị đo khối lượng riêng: Sử dụng tỷ trọng kế hoặc máy đo khối lượng riêng kỹ thuật số để xác định chính xác khối lượng riêng của cả hai pha lỏng ở nhiệt độ thử nghiệm.
- Hóa chất và dung môi làm sạch: Nước cất hoặc nước khử khoáng đạt tiêu chuẩn tinh khiết; các dung môi hữu cơ như ethanol, acetone hoặc hỗn hợp acid chromic để làm sạch hoàn toàn các dụng cụ thủy tinh và đầu mao quản, đảm bảo không còn vết bẩn hay chất hoạt động bề mặt ngoại lai bám dính.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
CHẤT HOẠT ĐỘNG BỀ MẶT - XÁC ĐỊNH SỨC CĂNG BỀ MẶT PHÂN CÁCH - PHƯƠNG PHÁP THỂ TÍCH GIỌT
Surface active agents - Determination of interfacial tension - Drop volume method
Lời nói đầu
TCVN 11060:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 9101:1987.
TCVN 11060:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC91 Chất hoạt động bề mặt biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Lời giới thiệu
Sức căng bề mặt phân cách là một đặc tính cơ bản của bề mặt phân cách giữa hai chất lỏng không thể trộn lẫn hoặc có thể trộn lẫn một phần. Hai chất lỏng có thể có các chất hoạt động bề mặt, chất làm giảm sức căng bề mặt phân cách, nhưng nói chung không thể dự đoán hoạt tính tẩy rửa và nhũ hóa của chúng chỉ riêng từ phép đo sức căng bề mặt phân cách.
CHẤT HOẠT ĐỘNG BỀ MẶT - XÁC ĐỊNH SỨC CĂNG BỀ MẶT PHÂN CÁCH - PHƯƠNG PHÁP THỂ TÍCH GIỌT
Surface active agents - Determination of interfacial tension - Drop volume method
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định sức căng bề mặt phân cách giữa hai pha chất lỏng bằng phép đo thể tích giọt.
Tiêu chuẩn này đặc biệt thích hợp để xác định sức căng bề mặt phân cách giữa hai dung dịch của chất hoạt động bề mặt trong dung môi dạng nước hoặc hữu cơ, và có một số thuận lợi hơn so với phương pháp kéo màng chất lỏng [TCVN 11057 (ISO 6889)], như sau:
- Xác định sức căng bề mặt phân cách giữa hai pha chất lỏng có chứa tất cả loại chất hoạt động bề mặt, bao gồm chất hoạt động bề mặt cation;
- Đo chính xác được sức căng bề mặt phân cách thấp đến 1 mN/m;
- Độ lệch chuẩn lặp lại nhỏ hơn ± 0,5 mN/m (có thể chấp nhận được đối với kiểm soát trong phòng thí nghiệm công nghiệp);
- Xác định sức căng bề mặt phân cách của các chất lỏng nhớt;
- Xác định sức căng bề mặt phân cách chỉ trên lượng nhỏ dung dịch;
- Phụ thuộc thời gian của sức căng bề mặt phân cách có thể được đo bằng cách sử dụng thiết bị tự động đơn giản.
Các tài liệu viện dẫn sau đây rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 10816 (ISO 2456), Chất hoạt động bề mặt - Nước được sử dụng làm dung môi cho thử nghiệm - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
TCVN 11057 (ISO 6889), Chất hoạt động bề mặt - Xác định sức căng bề mặt phân cách - Phương pháp kéo màng chất lỏng.
TCVN 3731 (ISO 758), Sản phẩm hóa học sử dụng trong công nghiệp - Xác định khối lượng riêng ở 20 °C.
ISO 862, Surface active agent - Vocabulary (Chất hoạt động bề mặt - Từ vựng).
3.1
Sức căng bề mặt phân cách (interfacial tension)
Xem ISO 862.
CHÚ THÍCH: Đơn vị SI của sức căng bề mặt là newton trên met (N/m). Trong thực tế, sử dụng ước số milinewton trên mét (mN/m)*<
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5455:1998 (ISO 2271: 1989) về chất hoạt động bề mặt - chất tẩy rửa – xác định chất hoạt động anion bằng phương pháp chuẩn độ hai pha trực tiếp
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6535:1999 về chất hoạt động bề mặt - axit ankylbenzensunfonic mạch thẳng do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 3Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7160:2002 (ISO 2131 : 1972) về chất hoạt động bề mặt - phân loại đơn giản do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 1Quyết định 3993/QĐ-BKHCN năm 2015 công bố Tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5455:1998 (ISO 2271: 1989) về chất hoạt động bề mặt - chất tẩy rửa – xác định chất hoạt động anion bằng phương pháp chuẩn độ hai pha trực tiếp
- 3Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6535:1999 về chất hoạt động bề mặt - axit ankylbenzensunfonic mạch thẳng do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 4Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7160:2002 (ISO 2131 : 1972) về chất hoạt động bề mặt - phân loại đơn giản do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3731:2007 (ISO 758 : 1976) về Sản phẩm hoá học dạng lỏng sử dụng trong công nghiệp - Xác định khối lượng riêng ở 20 độ C
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11057:2015 (ISO 6889:1986)
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11060:2015 (ISO 9101:1987) về Chất hoạt động bề mặt - Xác định sức căng bề mặt phân cách - Phương pháp thể tích giọt
- Số hiệu: TCVN11060:2015
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2015
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 11/08/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
