Tiêu chuẩn ngành 10TCN 471:2003 là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu chất lượng đối với hạt giống dưa hấu lai (F1) được sản xuất, kinh doanh và lưu thông tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này nhằm bảo đảm người sản xuất tiếp cận được nguồn giống chất lượng cao, hạn chế rủi ro dịch bệnh và nâng cao năng suất cây trồng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn áp dụng đối với tất cả các lô hạt giống dưa hấu lai F1 thương phẩm được sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu phục vụ gieo trồng.
• Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, chọn tạo, nhân giống, sản xuất, chế biến và kinh doanh hạt giống dưa hấu lai tại Việt Nam có trách nhiệm tuân thủ các quy định tại tiêu chuẩn này.

Các chỉ tiêu chất lượng kỹ thuật cốt lõi của hạt giống

Chất lượng của hạt giống dưa hấu lai F1 được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu kỹ thuật nghiêm ngặt sau đây:

• Độ thuần giống (Genetic purity): Yêu cầu độ thuần của hạt giống dưa hấu lai F1 phải đạt tỷ lệ tối thiểu theo quy định (thường từ 95% trở lên) nhằm bảo đảm tính đồng đều về các đặc tính sinh trưởng, hình dạng quả và chất lượng thương phẩm khi thu hoạch.
• Độ sạch (Seed purity): Tỷ lệ hạt sạch (hạt của giống dưa hấu lai mục tiêu) không được lẫn tạp chất, đất, cát, hạt cỏ dại hoặc hạt của các loại cây trồng khác, bảo đảm đạt tỷ lệ tối thiểu từ 98% trở lên.
• Tỷ lệ nảy mầm (Germination rate): Khả năng nảy mầm của hạt giống trong điều kiện tiêu chuẩn phải đạt tỷ lệ tối thiểu (thường từ 80% trở lên) để bảo đảm mật độ cây trồng trên đồng ruộng và hiệu quả kinh tế cho người gieo trồng.
• Độ ẩm hạt giống (Moisture content): Hàm lượng nước trong hạt giống sau khi chế biến và sấy khô phải được khống chế ở mức thấp (thường không quá 8%) nhằm ngăn ngừa nấm mốc, hạn chế sự suy giảm sức sống của hạt trong quá trình bảo quản.

Quy định về phương pháp kiểm nghiệm và đánh giá

• Lấy mẫu kiểm nghiệm: Việc lấy mẫu hạt giống để kiểm tra các chỉ tiêu chất lượng phải tuân thủ theo đúng quy trình kỹ thuật lấy mẫu hiện hành, bảo đảm tính đại diện cho cả lô hạt giống.
• Phương pháp xác định: Các chỉ tiêu về độ sạch, tỷ lệ nảy mầm, độ ẩm và độ thuần giống phải được thực hiện tại các phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc thừa nhận, sử dụng các phương pháp phân tích tiêu chuẩn ngành nông nghiệp.

Yêu cầu về đóng gói, ghi nhãn và bảo quản

• Đóng gói: Hạt giống dưa hấu lai phải được đóng gói trong bao bì chuyên dụng, bảo đảm kín, chống ẩm và chống thấm tốt để duy trì chất lượng hạt giống trong suốt quá trình lưu thông.
• Ghi nhãn hàng hóa: Nhãn bao bì phải thể hiện đầy đủ các thông tin bắt buộc bao gồm: tên giống, cấp giống, nguồn gốc xuất xứ, các chỉ tiêu chất lượng chính (độ sạch, tỷ lệ nảy mầm, độ ẩm, độ thuần), khối lượng tịnh, ngày đóng gói, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản.
• Bảo quản: Hạt giống phải được lưu kho ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và các tác nhân gây hại như côn trùng, nấm mốc.