Ngày 25 tháng 10 năm 1955, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Thông tư số 603-TTg về việc thành lập Ủy ban Kế hoạch Quốc gia. Đây là một văn bản pháp lý đặt nền móng cho hệ thống kế hoạch hóa tập trung của Nhà nước, nhằm đáp ứng yêu cầu khôi phục và phát triển kinh tế, văn hóa sau chiến tranh, đồng thời chuẩn bị cho công tác xây dựng kế hoạch nhà nước một cách thống nhất, khoa học và toàn diện.

Về phạm vi và đối tượng áp dụng, Thông tư này tác động trực tiếp đến toàn bộ hệ thống cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương, bao gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban hành chính các cấp trong việc thiết lập, vận hành bộ máy kế hoạch hóa quốc gia.

Mục đích và ý nghĩa của việc thành lập Ủy ban Kế hoạch Quốc gia

• Thống nhất quản lý và chỉ đạo tập trung công tác xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế và văn hóa trên phạm vi cả nước, tránh sự chồng chéo hoặc phân tán nguồn lực giữa các ngành và địa phương.
• Tạo cơ sở tổ chức vững chắc để chuyển dịch nền kinh tế từ trạng thái thời chiến sang kiến thiết hòa bình, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ khôi phục kinh tế sau năm 1954.
• Xây dựng công cụ quản lý vĩ mô hiệu quả giúp Chính phủ điều tiết các nguồn lực vật chất, tài chính và nhân lực của đất nước hướng tới các mục tiêu chiến lược chung.

Nhiệm vụ và quyền hạn cốt lõi của Ủy ban Kế hoạch Quốc gia

• Nghiên cứu, xây dựng và dự thảo các kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa dài hạn và các kế hoạch hàng năm của Nhà nước để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
• Hướng dẫn, đôn đốc và giám sát các Bộ, ngành ở Trung ương và Ủy ban hành chính các địa phương trong việc lập kế hoạch chi tiết của từng đơn vị, đảm bảo phù hợp với định hướng chung của quốc gia.
• Theo dõi, kiểm tra sát sao tình hình thực hiện kế hoạch đã được phê duyệt; định kỳ tổng hợp, đánh giá kết quả và báo cáo lên Chính phủ.
• Đề xuất các giải pháp, chính sách điều chỉnh kịp thời nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện kế hoạch thực tế.
• Nghiên cứu phương pháp luận, lý luận và thực tiễn về công tác kế hoạch hóa kinh tế quốc dân để áp dụng phù hợp với hoàn cảnh lịch sử và đặc điểm kinh tế - xã hội của đất nước.

Cơ cấu tổ chức và thành phần nhân sự của Ủy ban

• Ủy ban Kế hoạch Quốc gia hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp và toàn diện của Thủ tướng Chính phủ hoặc Phó Thủ tướng Chính phủ trong vai trò Chủ tịch Ủy ban.
• Thành viên của Ủy ban bao gồm các đại diện có thẩm quyền từ các cơ quan then chốt như: Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông Lâm, Bộ Giao thông và Công chính, Bộ Lao động, cùng các cơ quan chuyên môn liên quan khác nhằm đảm bảo tính liên ngành và sự đồng thuận cao trong việc ra quyết định.
• Thành lập bộ phận văn phòng giúp việc chuyên trách, có nhiệm vụ thu thập thông tin, tổng hợp số liệu thống kê, dự thảo các văn bản quy hoạch và chuẩn bị nội dung cho các phiên họp của Ủy ban.

Mối quan hệ công tác giữa Ủy ban với các Bộ, ngành và địa phương

• Các Bộ, ngành ở Trung ương và Ủy ban hành chính các tỉnh, thành phố có trách nhiệm thành lập hoặc kiện toàn bộ phận chuyên trách về kế hoạch tại đơn vị mình để làm đầu mối phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Kế hoạch Quốc gia.
• Ủy ban Kế hoạch Quốc gia có quyền hạn yêu cầu các cơ quan, địa phương cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời các báo cáo định kỳ, số liệu thống kê, tài liệu khảo sát phục vụ cho công tác lập và thẩm định kế hoạch.
• Các quyết định, hướng dẫn chuyên môn về nghiệp vụ kế hoạch hóa của Ủy ban Kế hoạch Quốc gia có tính chất bắt buộc thực hiện đối với các bộ phận kế hoạch của các Bộ, ngành và địa phương sau khi đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Về hiệu lực thi hành, Thông tư số 603-TTg có hiệu lực kể từ ngày ban hành (ngày 25 tháng 10 năm 1955). Các Bộ trưởng, Thủ trưởng các cơ quan ngang Bộ và Chủ tịch Ủy ban hành chính các cấp chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các nội dung quy định tại Thông tư này để nhanh chóng ổn định tổ chức và đi vào hoạt động thực tế.