Cho đến nay, việc đánh giá và thanh tóan hàng nhập khẩu chưa được quy định một cách cụ thể và hợp lý. Vì vậy, hiện nay đại bộ phần hàng viện trợ đã giao cho các đơn vị xây dựng cơ bản, các xí nghiệp quốc doanh, chưa tính được giá, việc thanh tóan giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng quốc gia Việt Nam, Bộ Thương nghiệp và các Bộ chủ quản gặp nhiều trở ngại. Tình trạng đó làm cho một số lớn hàng viện trợ đã sử dụng mà không ghi vào dự tóan Nhà nước, ảnh hưởng đến phần thu nhập của ngân sách, đến việc thanh tóan với các nước bạn.; mặc khác, do không tính được giá hàng nhập, các đơn vị xây dựng và xí nghiệp không tính được giá thành, lãi lỗ một cách chính xác, ảnh hưởng đến việc nộp lợi nhuận, khấu hao cho Nhà nước, đến việc kiểm kê, đánh giá tài sản và xét định vốn, đến việc thực hiện chế độ hạch toán kinh tế.

Để cải tiến việc quản lý hàng nhập khẩu, giải quyết những việc mắc mứu trong việc thanh toán hàng nhập hiện nay giữa các Bộ, các ngành cần quy định những nguyên tắc, phương pháp định giá và thể hiện thanh tóan hàng nhập khẩu như sau :

1) Mọi việc nhập hàng đều phải qua cơ quan quản lý ngoại thương, mọi việc thanh tóan đều phải qua Ngân hàng quốc gia. Tất cả hàng nhập vào (thiết bị, nguyên vật liệu, hàng lẻ) bất luận bằng nguồn tiền nào (viện trợ, vay dài hạn, mậu dịch ) đều do Bộ Thương nghiệp quản lý.

Quan hệ giữa các Bộ nhận hàng và Bộ Thương nghiệp là quan hệ mua bán theo hợp đồng. Bộ nào, ngành nào muốn đặt hàng đều phải theo đúng nguyên tắc và thủ tục làm kế hoạch nhập hàng và đã quy định trong thông tư số 372-TTg ngày 16 tháng 8 năm 1957 : muốn mua hàng phải có tiền, phải đặt hàng kịp thời, quy cách hàng phải rõ ràng. Đã đặt hàng thì phải nhận hàng theo đúng hợp đồng, không được từ chối không nhận. Sau khi đã nhận hàng, phải thanh tóan ngay với Bộ Thương nghiệp qua Ngân hàng. Khi nhận mua hàng cho các Bộ, Bộ Thương nghiệp phải cố gắng đàm phán nhanh, đặt hàng đúng quy cách của cơ quan yêu cầu, đôn đốc hàng về đúng hạn, giao hàng đúng, tránh nhầm lẫn.

2) Khi tính giá hàng nhập để thanh toán các Bộ, các ngành, Bộ Thương nghiệp sẽ căn cứ vào những nguyên tắc sau đây :

a) Đơn vị thiết bị tòan bộ, thiết bị lẻ, nguyên vật liệu dùng cho việc xây dựng cơ bản hay cho sản xuất, thì giá hàng Mậu dịch quốc doanh tính cho các ngành gồm : giá giao nhận quy ra tiền Việt Nam theo tỷ giá trao đổi + (cộng với) phí tổn thương nghiệp.

Giá giao nhận gồm : giá gốc + (cộng với) phí tổn vận chuyển từ nước ngoài đến địa điểm giao nhận ở Việt Nam + (cộng với ) phí tổn bảo hiểm + (cộng với) tiền thuế (nếu có).

Tỷ giá trao đổi tức là tỷ giá giữa đồng Ngân hàng Việt Nam và các đồng Rúp, Nhân dân tệ…tính qua giá trị hàng hóa trao đổi thực tế giữa nước ta và các nước trong mỗi năm.

Phí tổn thương nghiệp gồm : Phí tổn bốc, dỡ hàng, bảo quản ở kho cảng hay kho nhà ga + (cộng với) phí tổn vận chuyển về địa điểm giao hàng cho các Bộ, các ngành + (cộng) tiền thuế (nếu có) + (cộng) thủ tục phí. Các khoản chi trên đây đều do Mậu dịch quốc doanh thanh tóan rồi tính vào giá hàng.