Thông tư 3011-VH/TT được Bộ Văn hoá ban hành năm 1985 nhằm hướng dẫn và quy định chi tiết về việc phân cấp quản lý, bảo quản và tu bổ các di tích lịch sử và văn hoá trên phạm vi cả nước. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho công tác quản lý di sản văn hoá, phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương và chính quyền địa phương trong việc bảo tồn các giá trị di sản của dân tộc.
Phạm vi và đối tượng áp dụng: Thông tư áp dụng đối với tất cả các di tích lịch sử, di tích văn hoá, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng hoặc nằm trong danh mục bảo vệ trên lãnh thổ Việt Nam. Đối tượng chịu sự điều chỉnh bao gồm các cơ quan quản lý văn hoá các cấp, chính quyền địa phương, các tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích.
- Nguyên tắc chung về phân cấp quản lý di tích (Điều 1 đến Điều 4)
- Xác định vai trò của Nhà nước trong quản lý di sản: Khẳng định các di tích lịch sử và văn hoá là tài sản vô giá của quốc gia, đặt dưới sự quản lý thống nhất của Nhà nước. Mọi hoạt động xâm hại, tự ý thay đổi hiện trạng di tích đều bị nghiêm cấm.
- Phân định thẩm quyền quản lý: Phân chia rõ ràng trách nhiệm quản lý giữa Bộ Văn hoá (cấp trung ương) và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (cấp địa phương). Trong đó, Bộ Văn hoá chịu trách nhiệm quản lý nhà nước cao nhất, ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình nghiệp vụ và trực tiếp phê duyệt các dự án đối với di tích có quy mô lớn, giá trị đặc biệt quan trọng.
- Trách nhiệm của chính quyền địa phương: Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm trực tiếp bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị các di tích trên địa bàn quản lý; ngăn chặn kịp thời các hành vi lấn chiếm, phá hoại hoặc sử dụng sai mục đích các khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích.
- Mục tiêu của công tác bảo quản và tu bổ: Việc bảo quản, tu bổ di tích phải bảo đảm giữ gìn tối đa các yếu tố nguyên gốc, tính chân xác của di tích; không được làm sai lệch hoặc biến dạng các đặc điểm lịch sử, nghệ thuật vốn có của công trình.
- Quy trình thực hiện bảo quản, tu bổ di tích
- Lập hồ sơ và phê duyệt dự án: Mọi hoạt động tu bổ, sửa chữa di tích đều phải lập phương án, thiết kế kỹ thuật và trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Đối với di tích cấp quốc gia, phải có sự đồng ý bằng văn bản của Bộ Văn hoá trước khi triển khai thi công.
- Giám sát và nghiệm thu công trình: Quá trình thi công tu bổ di tích phải được giám sát chặt chẽ bởi các chuyên gia có chuyên môn về bảo tồn di sản. Sau khi hoàn thành, công trình phải được nghiệm thu theo đúng quy trình kỹ thuật mỹ thuật cổ và bàn giao cho đơn vị quản lý sử dụng.
Hiệu lực thi hành: Thông tư 3011-VH/TT-1985 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Các quy định trước đây trái với Thông tư này đều bãi bỏ. Việc thực hiện nghiêm túc các điều khoản trong thông tư góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, ngăn chặn tình trạng xuống cấp và bảo vệ bền vững các di sản văn hoá của đất nước.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
| BỘ VĂN HOÁ | CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 3011-VH/TT | Hà Nội, ngày 28 tháng 10 năm 1985 |
Trong 30 năm qua, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã quan tâm giữ gìn và phát huy di sản lịch sử và văn hoá của dân tộc. Nhiều di tích đã được giữ gìn, tu bổ và đang đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp giáo dục truyền thống yêu nước và yêu chủ nghĩa xã hội trong đời sống văn hoá của nhân dân ta.
Tuy nhiên, tình trạng chung của các di tích vẫn đang tiếp tục xuống cấp, nhiều di tích bị hư hại nặng, một số biến thành phế tích kể cả những di tích thời kỳ đấu tranh cách mạng, giải phóng dân tộc như Côn Đảo, Tân Trào, Điện Biên Phủ,v.v... Tình hình trên làm cho dư luận xã hội có nhiều ý kiến, nguyên nhân chủ yếu làm cho di tích xuống cấp do:
- Kinh phí, vật tư, phương tiện, cán bộ chuyên môn dành cho việc tu bổ di tích quá ít ỏi, không đáp ứng được, ngay cả những yêu cầu cấp thiết.
- Các di tích không được bảo quản thường xuyên, thậm chí còn bị vi phạm; những sự hư hỏng không được loại trừ kịp thời, các kế hoạch tu bổ triển khai không đồng bộ và châm trễ.
- Sự phân cấp quản lý chưa rõ ràng, Trung ương trông cậy ở địa phương, địa phương ỷ lại ở Trung ương, nhân dân phó thác cho Nhà nước.
Để giữ gìn và phát huy có hiệu quả hơn nữa di sản văn hoá vô giá của dân tộc, thi hành triệt để Pháp lệnh bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử, văn hoá và danh lam thắng cảnh do Hội đồng Nhà nước ban hành, Bộ Văn hoá đề ra một số quy định tạm thời về phân cấp quản lý bảo quản và tu bổ các di tích như sau:
Kinh phí dùng cho tu bổ các di tích loại này được trích từ ngân sách hàng năm của Nhà nước.
Bộ Văn hoá có trách nhiệm trình Hội đồng Bộ trưởng việc lập các kế hoạch, đề án, phương án, giải pháp tu bổ và tôn tạo; trực tiếp hoặc hướng dẫn thi công.
Bộ Văn hoá giao cho Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố có di tích thuộc loại này, trách nhiệm bảo quản thường xuyên, tu bổ mang tính chất bảo quản cấp thiết. Hàng năm, trên cơ sở các đề xuất của địa phương, Bộ sẽ cấp một số vốn cho việc này, trích từ nguồn kinh phí sự nghiệp.
Thực hiện phương châm "Trung ương và địa phương, Nhà nước và nhân dân cùng làm", chính quyền và nhân dân địa phương có di tích đặc biệt quan trọng cần có kế hoạch đầu tư một phần kinh phí và nhân lực để đẩy mạnh việc tu bổ và tôn tạo.
Bộ Văn hoá xét duyệt các kế hoạch và đề án, hướng dẫn về nghiệp vụ và kỹ thuật tu bổ các di tích này.
Đối với các di tích lớn thuộc diện quản lý của tỉnh và thành phố, thành lập tổ chức tương tự. Bộ Văn hoá sẽ có hướng dẫn và quy định cụ thể về vấn đề này.
Trong điều kiện hiện nay, khi các di tích chưa được khảo cứu, khảo sát đầy đủ, chưa có quy hoạch tổng thể, khi kinh phí và vật tư thiếu thốn, lực lượng thực hiện thiếu, cần ưu tiên tiến hành:
- Bảo quản, gia cố cấp thiết các di tích khỏi bị đổ nát, giữ nguyên trong các di tích;
- Khẩn trương tiến hành khảo sát toàn diện, lập hồ sơ khoa học, lập kế hoạch và đồ án tu bổ, lập luận chứng kinh tế - kỹ thuật và các phương án tu bổ, tôn tạo.
Việc tiến hành tu sửa, phục hồi và tôn tạo di tích phải chấp hành các quy định của pháp luật và theo quy trình chuyên môn của ngành văn hoá ban hành.
Việc xây dựng các tượng đài hoành tráng cần phải tiến hành thận trọng, trên cơ sở nghiên cứu tìm tòi kỹ lưỡng về nghệ thuật, trên cơ sở cân nhắc giữa phí tổn và hiệu quả đạt được; tránh lãng phí và làm giảm giá trị di tích.
Các công trình tượng đài dự kiến xây dựng tại các di tích thuộc diện quản lý của tỉnh và thành phố, do Bộ Văn hoá xét duyệt.
Các công trình tượng đài dự kiến xây dựng tại các di tích Bộ Văn hoá quản lý do Hội đồng Bộ trưởng xét duyệt.
Trong trường hợp đặc biệt, như việc xây dựng tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh phải được sự chuẩn y của Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng.
Việc sử dụng tích cực các di tích là một trong những nhân tố quyết định bảo đảm sự tồn tại lâu bền của chúng.
| Nguyễn Văn Hiếu (Đã ký) |
Thông tư 3011-VH/TT-1985 về phân cấp quản lý bảo quản và tu bổ di tích lịch sử và văn hoá do Bộ Văn hoá ban hành
- Số hiệu: 3011-VH/TT
- Loại văn bản: Thông tư
- Ngày ban hành: 28/10/1985
- Nơi ban hành: Bộ Văn hoá
- Người ký: Nguyễn Văn Hiếu
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Số 24
- Ngày hiệu lực: 12/11/1985
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
