Thông tư 26-TT năm 1982 do Bộ Giáo dục ban hành nhằm hướng dẫn thực hiện Quyết định số 167-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng về ngày Nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc tổ chức các hoạt động tôn vinh, tri ân lực lượng nhà giáo trên phạm vi cả nước, đồng thời khẳng định vai trò quyết định của đội ngũ giáo viên đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của văn bản

Văn bản được áp dụng rộng rãi đối với tất cả các cơ quan quản lý giáo dục từ trung ương đến địa phương, các trường học, cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Đối tượng tác động trực tiếp bao gồm toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục, cùng với học sinh, sinh viên và các tổ chức đoàn thể xã hội có liên quan.

Mục đích và ý nghĩa cốt lõi của ngày Nhà giáo Việt Nam

• Thể hiện sự quan tâm sâu sắc, toàn diện của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ.
• Động viên, cổ vũ tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nghề và ý chí vươn lên của đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.
• Giáo dục sâu sắc truyền thống "tôn sư trọng đạo", "uống nước nhớ nguồn" cho thế hệ học sinh, sinh viên, đồng thời nâng cao nhận thức của nhân dân về vai trò của người thầy.

Các nội dung hoạt động kỷ niệm và phong trào thi đua

• Phát động phong trào thi đua dạy tốt, học tốt: Các trường học cần tổ chức các đợt thi đua thiết thực, lấy thành tích dạy và học làm món quà ý nghĩa nhất dâng tặng các thầy cô giáo nhân ngày 20-11.
• Tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao: Khuyến khích tổ chức các buổi biểu diễn văn nghệ, thi đấu thể thao, viết báo tường, tạo không khí vui tươi, phấn khởi và gắn kết tình cảm thầy trò trong nhà trường.
• Tuyên truyền và biểu dương gương sáng: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về những tấm gương nhà giáo tận tụy, hết lòng vì học sinh thân yêu, đặc biệt là các giáo viên ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Chính sách chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho đội ngũ nhà giáo

• Giải quyết kịp thời các chế độ chính sách: Các cấp quản lý giáo dục phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát, thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ lương, phụ cấp và các quyền lợi hợp pháp khác của nhà giáo.
• Tổ chức thăm hỏi, động viên: Tổ chức các đoàn thăm hỏi, tặng quà cho các nhà giáo lão thành, các nhà giáo đã nghỉ hưu, giáo viên là thương binh, gia đình liệt sĩ và những giáo viên đang gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
• Huy động nguồn lực xã hội: Khuyến khích các địa phương, các tổ chức đoàn thể và hội cha mẹ học sinh có những biện pháp thiết thực hỗ trợ, cải thiện điều kiện làm việc và sinh hoạt cho giáo viên.

Yêu cầu tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các đơn vị

• Đảm bảo tính thiết thực và tiết kiệm: Việc tổ chức ngày Nhà giáo Việt Nam phải đảm bảo trang trọng, ấm cúng, có ý nghĩa giáo dục cao, tuyệt đối tránh phô trương hình thức, lãng phí hoặc gây phiền hà cho phụ huynh và học sinh.
• Phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành: Các sở giáo dục, phòng giáo dục cần chủ động tham mưu cho Ủy ban nhân dân các cấp để huy động sự tham gia, hỗ trợ tích cực từ các ban ngành, đoàn thể, tạo nên sức mạnh tổng hợp chăm lo cho sự nghiệp giáo dục.

Thông tư 26-TT năm 1982 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các quy định trong văn bản này đã tạo ra hành lang pháp lý và hướng dẫn cụ thể để ngày 20-11 hàng năm thực sự trở thành ngày hội của toàn dân chăm lo cho giáo dục, tôn vinh những người đưa đò thầm lặng.