Thông tư 23/LĐTT được ban hành năm 1957 bởi Bộ Lao động nhằm giải thích và hướng dẫn chi tiết về chế độ làm việc đối với lao động nữ trong thời kỳ mang thai và nuôi con nhỏ (con mọn). Đây là một trong những văn bản pháp lý đặt nền móng cho hệ thống pháp luật lao động về bảo vệ quyền lợi của phụ nữ tại Việt Nam trong giai đoạn đầu xây dựng đất nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với toàn thể lao động nữ đang làm việc tại các cơ quan nhà nước, xí nghiệp, công trường và các tổ chức sử dụng lao động khác thuộc đối tượng điều chỉnh của luật lệ lao động thời kỳ này, đặc biệt tập trung vào đối tượng phụ nữ mang thai và người mẹ đang nuôi con nhỏ dưới một độ tuổi nhất định.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

• Mục đích và ý nghĩa của chính sách (Phần mở đầu): Khẳng định vai trò to lớn của lao động nữ trong công cuộc kiến thiết đất nước và sản xuất. Việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho phụ nữ mang thai và trẻ em không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo vệ sức khỏe của người mẹ và bảo đảm sự phát triển tốt nhất cho thế hệ tương lai.
• Nguyên tắc bảo hộ lao động nữ (Điều 1): Xác định các quyền lợi cơ bản của lao động nữ trong thời kỳ thai sản và nuôi con mọn. Các cơ quan, đơn vị sử dụng lao động có nghĩa vụ tạo điều kiện thuận lợi nhất để chị em vừa hoàn thành nhiệm vụ sản xuất, công tác, vừa bảo đảm sức khỏe thai kỳ và chăm sóc con nhỏ.
• Chế độ giảm nhẹ công việc và chuyển đổi vị trí (Điều 2): Quy định về việc điều chuyển, bố trí công việc phù hợp cho phụ nữ có thai. Nghiêm cấm việc bắt buộc lao động nữ mang thai từ những tháng quy định hoặc đang nuôi con nhỏ phải làm các công việc nặng nhọc, độc hại, hoặc làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm.
• Thời giờ làm việc và nghỉ ngơi (Điều 3): Hướng dẫn cụ thể về việc giảm giờ làm việc hàng ngày hoặc bố trí thời gian nghỉ ngơi hợp lý cho chị em có con mọn để cho con bú và chăm sóc con nhỏ mà vẫn được hưởng nguyên lương theo chế độ quy định.
• Trách nhiệm của người sử dụng lao động (Điều 4): Quy định rõ trách nhiệm của ban giám đốc xí nghiệp, thủ trưởng cơ quan trong việc kiểm tra, giám sát và thực thi nghiêm túc các chế độ bảo hộ lao động nữ, không được tự ý cắt giảm các quyền lợi đã được pháp luật quy định.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 23/LĐTT năm 1957 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành, là căn cứ pháp lý quan trọng để các ngành, các cấp và các tổ chức công đoàn cơ sở phối hợp thực hiện, giám sát việc bảo đảm quyền lợi cho lao động nữ tại các cơ quan, xí nghiệp.